towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🗺️ Wino cypryjskie

Kraj winiarski ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 8 Zaktualizowano:

Wina i winiarstwo kraju: regiony, odmiany winogron i apelacje.

Wino cypryjskie to wino unijnej wyspy we wschodniej części Morza Śródziemnego, której winnice leżą głównie na stokach pasma Troodos. Rejestr UE obejmuje 11 cypryjskich nazw win: siedem chronionych nazw pochodzenia, w tym commandarię, i cztery regionalne chronione oznaczenia geograficzne. Wszystkie te nazwy UE chroni od początku 2006 roku. 12

Siedem ChNP i cztery ChOG. ChNP to Commandaria, Krasochoria Lemesou, Krasochoria Lemesou – Afames, Krasochoria Lemesou – Laona, Vouni Panagias – Ambelitis, Laona Akama i Pitsilia, wszystkie chronione od 17 lutego 2006 roku. ChOG noszą nazwy dystryktów Pafos, Lemesos (Limassol), Larnaka i Lefkosia (Nikozja) i są chronione od 26 stycznia 2006 roku. 1

Przepisy UE i etykieta. Według prawa UE wino ChNP powstaje wyłącznie z winogron ze swojego obszaru, a wino ChOG potrzebuje stamtąd co najmniej 85 % winogron. 5 Na cypryjskich etykietach wina ChNP mogą nosić tradycyjne określenie «Οίνος Ελεγχόμενης Ονομασίας Προέλευσης» (ΟΕΟΠ), a wina ChOG «Τοπικός Οίνος», czyli wino regionalne. 34

Dwie unijne strefy uprawy. Cypryjskie winnice powyżej 600 m należą do unijnej strefy uprawy winorośli C III a), a niższe do C III b), czyli do grupy najcieplejszych stref. W cypryjskich winnicach nie wolno dodawać sacharozy, by podnieść moc. 5

Przykład Limassol. ChOG Lemesos obejmuje dystrykt Limassol, 1392 km², czyli 15 % wyspy, z winnicami na wysokości 300–1200 m na ubogich glebach wapiennych na południu i zachodzie oraz kamienistych glebach wulkanicznych na północy. Średnia temperatura wynosi 20,4 °C na nizinach i 15,1 °C w Troodos, słońce świeci 8,2 godziny dziennie, a opady sięgają około 530 mm, głównie od grudnia do marca. 4

Pitsilia, strefa wysoka. ChNP Pitsilia obejmuje 32 wsie we wschodniej części Troodos, między dystryktami Limassol i Nikozja, na wysokości 600–1400 m na tarasowanych stokach wulkanicznych o nachyleniu 20–40°. Średnia temperatura to 14,4 °C, zimą 5,1–6,8 °C, a opady około 745 mm rocznie. Wina czerwone muszą mieć co najmniej 12 % mocy naturalnej, białe 11 %; maratheftiko dojrzewa co najmniej 6 miesięcy w dębie, a każde czerwone 6 miesięcy w butelce. 3

Najpierw odmiany miejscowe. W Pitsilii winnice to niemal wyłącznie mavro i xynisteri, mniej maratheftiko i ofthalmo; lista dopuszcza też promarę, giannoudhi i vlouriko, a także cabernet sauvignon, shiraz i chardonnay. 3 Specyfikacja Lemesos zaznacza, że większość odmian winnych to odmiany rodzime, uprawiane w okolicy od starożytności. 4

Commandaria i destylaty z winogron. Najbardziej znanym winem cypryjskim jest commandaria, słodkie wino ChNP z suszonych na słońcu xynisteri i mavro z 14 wsi na północ od Limassol. 2 Cypr ma też oznaczenia geograficzne napojów spirytusowych: zivanię, cypryjski destylat z wytłoków, i ouzo, zarejestrowane wspólnie dla Cypru i Grecji. 67

Dlaczego to ważne dla ciebie. Aby wiedzieć, skąd pochodzi wino cypryjskie, szukaj na etykiecie nazwy ChNP lub ChOG i określeń ΟΕΟΠ albo Τοπικός Οίνος. 134 WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. 8

Fakty

RegionStoki Troodos; dystrykty Pafos, Limassol, Larnaka, Nikozja 14
OdmianyMavro, xynisteri, maratheftiko, ofthalmo, promara 3
Rejestracja7 ChNP (17.02.2006), 4 ChOG (26.01.2006) 1
Podstawa prawnaRozporządzenie (UE) nr 1308/2013; strefy C III a) powyżej 600 m i C III b) 5
rodzaj🗺️wina Europyrodzaj📍Limassolrodzaj📍Paphosrodzaj📍Nicosia (Pitsilia)rodzaj📍Larnacapochodzi z🍇Mavropochodzi z🍇Maratheftikopochodzi z🍇Xynisteriprodukowane w🍷commandariaprodukowane w🥃zivaniaprodukowane w🥃ouzoprodukowane w🥃petimeziprodukowane w🥃moustalevriapowiązane🧀halloumi🗺️towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z tematem „Wino”

🗺️ Wino cypryjskie → rodzaj → 🗺️ Wina Europy → rodzaj → 🍷 Wino

Najczęstsze pytania

Czym jest wino cypryjskie?

Winem z Cypru, państwa członkowskiego UE; rejestr UE obejmuje 7 cypryjskich ChNP i 4 ChOG. [1]

Jakie jest najbardziej znane wino Cypru?

Commandaria, słodkie wino ChNP z suszonych na słońcu xynisteri i mavro. [2]

Jakie odmiany są typowe dla Cypru?

Głównie czerwona mavro i biała xynisteri, mniej maratheftiko i ofthalmo. [3]

Czy to prawda, że wino cypryjskie jest zawsze słodkie?

Nie. ChNP Pitsilia opisuje wytrawne czerwone z maratheftiko (średnio 1,5 g/l cukru) i wytrawne białe z xynisteri (2 g/l). [3]

Jak czytać etykietę wina cypryjskiego?

«ΟΕΟΠ» oznacza wino ChNP, a «Τοπικός Οίνος» wino ChOG. [3][4]

Co przeczytać dalej

  • 🍇 Xynisteri — Biały szczep z Cypru; razem z czerwonym mavro jeden z dwóch szczepów słodkiej Commandarii z 14 wsi na północ od Limassolu.
  • 🥃 Ouzo — Ouzo to grecka i cypryjska anyżówka, kategoria UE 29 „destylowany anyż”: alkohol aromatyzowany anyżem, od 37,5 % obj.; miedziane alembiki do 1000 l; z wodą lub lodem robi się mleczne.
  • 🧀 Halloumi — Cypryjski ser do grillowania z mleka owczego i koziego (można z krowim); chroniona nazwa UE od 2021 roku, skrzep gotuje się w serwatce powyżej 90 °C.
  • 🍇 Mavro — Czerwony szczep z Cypru; jeden z zaledwie 2 szczepów słodkiej commandarii, obok xynisteri; główny miejscowy szczep Larnaki i Nikozji.
  • 🍇 Maratheftiko — Czerwona odmiana z Cypru z samymi kwiatami żeńskimi, więc sadzi się ją obok odmian zapylających; VIVC podaje 178 ha (2010).

Podobne

🗺️ Wino maltańskie · 🗺️ Wino litewskie · 🗺️ Wino estońskie · 🗺️ Wino łotewskie · 🗺️ Wino irlandzkie · 🗺️ Wino z Liechtensteinu

⚠️ Wino zawiera alkohol: tylko dla dorosłych, z umiarem. Zwykle zawiera siarczyny; do klarowania używa się czasem białka jaja lub białek mleka — ważne przy alergii i dla wegan.

Co obejmuje

Źródła

Wszystkie tematy