🧑‍🤝‍🧑 Irańczycy

Irańczycy to naród Iranu: według spisu z 2016 roku kraj liczył 79,9 mln mieszkańców, a w 2025 roku, według szacunku Banku Światowego, 92,4 mln. Większość Irańczyków mieszka w miastach, ale spis osobno liczy także ludność koczowniczą. Mleko dają przede wszystkim owce i kozy: w 2023 roku Iran miał 55,2 mln owiec i 18,4 mln kóz (FAOSTAT).

Bydła jest 5,55 mln sztuk, a najwięcej udaja się właśnie mleka krowiego: 7,65 mln t z 8,48 mln t. Mleko owcze i kozie nadal idzie na tradycyjne sery i kwaśne mleko.

Podstawą kuchni jest jogurt mast, podawany do ryżu i mięsa. Robi się z niego napój doogh: według badania z 2021 roku to 40–50% jogurtu, woda i nie więcej niż 1% soli, a kwasowość poniżej pH 4,5. Kashk to wysuszony chudy jogurt bez dodatku kaszy; płynny kashk według irańskiej normy krajowej nr 2452 zawiera co najmniej 8% białka i do 2% soli. Kashkiem doprawia się przystawkę z bakłażana kashk-e bademjan.

Na Nowruz, który zaczyna się 21 marca, rodziny nakrywają stół symbolami czystości i dostatku; UNESCO wpisuje to święto na listę dziedzictwa od 2009 roku. Iran to także kraina dawnego wina: w osadzie Hajji Firuz Tepe w górach Zagros znaleziono resztki wina z lat 5400–5000 p.n.e. Uprawia się tu też oliwki – 112,6 tys. t w 2023 roku.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Domowy doogh jest smaczny, ale w badaniu w Hamadanie pleśnie lub drożdże ponad normę wykryto we wszystkich próbkach tradycyjnych i tylko w 24% przemysłowych, więc w podróży bezpieczniejszy jest napój pasteryzowany. Kashk jest słony, dlatego dań z nim nie warto dosalać.