🥃 Georgian brandy

Gruzińskie brandy to winogronowy trunek z Gruzji, często porównywany z koniakiem, ale prawnie będący odrębnym napojem: destylat wina dojrzewający w dębie. Prawo gruzińskie definiuje brandy jako destylat wina dojrzewający co najmniej sześć miesięcy w dębowych beczkach lub w kontakcie z drewnem dębowym, o zawartości alkoholu co najmniej 37,5 %. ⁶ Najbardziej znanym producentem jest tbiliski dom Sarajishvili, założony w 1884 roku. ¹

Wino na brandy. Prawo określa też zasady dla wina bazowego: wino na brandy musi mieć co najmniej 9 % alkoholu i co najmniej 5 g/l kwasowości, a tylko takie wino można destylować na spirytus brandy, w którym kwasy lotne nie mogą przekraczać 0,8 g/l. Od 1 stycznia 2019 roku nie wolno używać alkoholu neutralnego. ⁶

Winogrona. David Sarajishvili przez lata badał gruzińskie odmiany winorośli i wybrał Tsitska, Tsolikouri, Goruli Mtsvane, Chinuri i Rkatsiteli jako najlepsze na brandy. Firma robi wino bazowe według europejskiej technologii, umiarkowanie słodko-kwaśne, o neutralnym owocowym smaku. ⁴

Destylacja i dojrzewanie. Sarajishvili destyluje dwukrotnie i twierdzi, że jest jedyną firmą w Gruzji używającą francuskiego alembika z Charente. Destylaty dojrzewają co najmniej trzy lata w dębowych beczkach o pojemności 350-400 litrów, gdzie około 3 % odparowuje jako „działka aniołów”, a gotowy blend odpoczywa w dębie kolejne 4-12 miesięcy. ⁴

Historia. David Sarajishvili wprowadził w 1884 roku w Gruzji pierwszą klasyczną technologię brandy, a jego tbiliska fabryka wypuściła pierwszy produkt w 1887 roku; w 1903 roku w Tbilisi otwarto pierwszy sklep firmowy. W latach 1889-1912 gruzińskie brandy zdobywało złote medale na wystawach w Paryżu, Brukseli i Chicago. ⁵ W 1921 roku fabryka stała się własnością państwa jako Tbilisi Brandy Factory, a obecny zakład zbudowano w latach 1939-1954, aby zbierać destylaty z różnych regionów Gruzji. ¹

Żywe archiwum. W 1994 roku rodzina Bubuteishvili kupiła firmę razem z zapasami historycznych destylatów, wśród których są takie z 1893 i 1905 roku, z czasów samego Davida Sarajishvilego, i przywróciła pierwotną nazwę. ⁵ W 2006 roku pojawiła się linia produktów specjalnych, a w 2018 roku brandy sprzedawano w 20 krajach. ¹ Firma ma na koncie ponad 250 międzynarodowych nagród. ⁵

Nazwa koniak. Firma przypomina, że dawniej nazywała swój produkt koniakiem, a po francuskim dekrecie z 1 maja 1909 roku, który zarezerwował to słowo dla Charente, na etykietach pojawiło się „wine brandy”, choć metoda pozostała ta sama. ⁵ Umowa stowarzyszeniowa UE-Gruzja z 2014 roku wymienia Cognac wśród chronionych w Gruzji nazw napojów spirytusowych UE. ⁷

Co znaczy etykieta. Według prawa gruzińskiego na butelce można napisać „Georgian brandy” tylko wtedy, gdy co najmniej 85 % alkoholu pochodzi z winogron uprawianych w Gruzji, a na etykiecie można podać wiek lub kategorię wiekową. ⁶ W UE brandy musi mieć co najmniej 36 % alkoholu i dojrzewać co najmniej rok w dużych dębowych zbiornikach albo sześć miesięcy w dębowych beczkach poniżej 1 000 litrów, a karmel wolno dodawać wyłącznie jako barwnik. ²

Dlaczego to ważne. W 2025 roku Gruzja wyeksportowała 46,6 mln litrów napojów spirytusowych o wartości do 283 mln dolarów do 55 krajów, więc jej brandy łatwo znaleźć za granicą. ⁸ Na etykiecie szukaj napisu „Georgian brandy” i wieku, a nie słowa koniak. ⁶ WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ³