📜 Istra (oliwa)

«Istra» to oliwa extra virgin ze wspólną chorwacko-słoweńską chronioną w UE nazwą pochodzenia (ChNP) z półwyspu Istria. Co najmniej 80 % oliwy pochodzi z 18 określonych odmian, owoce przerabia się w ciągu 48 godzin, a wolnych kwasów tłuszczowych może być najwyżej 0,4 %. Zarejestrowano ją w 2019 roku.

Wśród odmian są Buža, Istarska bjelica, Frantoio, Leccino, Maurino, Pendolino i Picholine; oliwa jednoodmianowa to co najmniej 80 % jednej odmiany. Wymagania: liczba nadtlenkowa do 12, owocowość powyżej 3, goryczka i ostrość co najmniej 2, więc oliwa jest wyrazista, z wyczuwalną goryczką.

Owoce zrywa się z drzewa i przetwarza wyłącznie mechanicznie, w temperaturze poniżej 27 °C, a oliwę przechowuje w 12–20 °C. Wczesny zbiór pomaga uniknąć przymrozków i późnych pokoleń muchy oliwkowej. Obszar obejmuje żupanię istryjską, część żupanii primorsko-gorskiej i słoweńską Istrię; na południu średnio jest około 16 °C i 820 mm opadów. Nazwa zrodziła się ze sporu: w 2017 roku Chorwacja zgodziła się zmienić nazwę swojego wniosku na «Istra» i rozszerzyć obszar na część słoweńską, a wniosek złożono wspólnie. Na znalezionych tu amforach widnieje napis Olei Histrici — «oliwa istryjska».

Dlaczego to ważne dla ciebie. Oliwę butelkuje się wyłącznie na obszarze, w ciemne szkło lub przezroczyste z ochroną przed światłem, a rok zbioru jest obowiązkowy. Na naklejce — symbol ZOI (chorwacki) lub ZOP (słoweński) z unikalnym numerem. Nie myl jej z odrębną słoweńską nazwą «Ekstra deviško oljčno olje Slovenske Istre» z 2007 roku.