🧀 Halloumi
Cypryjski ser do grillowania z mleka owczego i koziego (można z krowim); chroniona nazwa UE od 2021 roku, skrzep gotuje się w serwatce powyżej 90 °C.
Fakty
| Kraj | Cypr 2 |
|---|---|
| Region | Cały Cypr, sześć dystryktów 2 |
| Rejestracja | 2021 – chroniona nazwa pochodzenia UE, Reg. 2021/591 1 |
| Temperatura | Skrzep gotuje się w serwatce powyżej 90 °C 2 |
| Czas trwania | Gotowanie ≥ 30 min; dojrzewające – ≥ 40 dni 2 |
| Przeznaczenie | Ser do smażenia i grillowania 2 |
| Surowiec | Świeże mleko owcze lub kozie, mniej krowiego; podpuszczka, cypryjska mięta, sól 2 |
| Smak | Mięta, aromat mleka i serwatki; słony; dojrzewający bardzo słony 2 |
Halloumi (po turecku hellim) to półtwardy ser z Cypru, który nie rozpływa się na patelni ani na grillu. Robi się go ze świeżego mleka owczego lub koziego, czasem z dodatkiem krowiego. 2
Na polskiej półce obok halloumi leżą też inne sery do grillowania, ale tylko ser zrobiony na Cyprze według specyfikacji może nosić tę nazwę; producenci spoza wyspy sprzedają podobne sery pod innymi nazwami. Oryginał ma na opakowaniu „Halloumi”, „Χαλλούμι” albo „Hellim” i unijny znak ChNP (chroniona nazwa pochodzenia), jak Dodoni Halloumi PDO. 12
Specyfikacja jest wąska. Mleka owczego i koziego musi być zawsze więcej niż krowiego; mleko się pasteryzuje lub podgrzewa powyżej 65 °C, a mleko w proszku, kazeiniany, barwniki i konserwanty są zakazane. Poza świeżym mlekiem z Cypru trafia do niego tylko podpuszczka nie od świni i sól. Krążek waży 150–350 g. 2
O nazwę był spór. Komisja Europejska dostała 17 sprzeciwów, m.in. z Australii, USA i Wielkiej Brytanii, gdzie „halloumi” nazywano ser od lat 80.; od 2000 roku był to też znak towarowy. Nazwę zarejestrowano 12 kwietnia 2021 roku, zasady obowiązują od 1 października 2021, a Cypr dał producentom 10 lat przejściowych. Wyspa robi ponad 19 500 t rocznie, 24,4 kg na osobę, nie licząc terenów poza kontrolą rządu. 1
Najstarsza znana wzmianka to „calumi” w rękopisie z 1554 roku z Muzeum Correr w Wenecji; w 1788 roku pisał o nim archimandryta Kyprianos. Katalog wystawy rolniczej z 1939 roku wydano po grecku i po turecku, a Halloumas i Halloumis to częste cypryjskie nazwiska. 2
To ser tłusty i słony, więc smaż go małymi porcjami i nie dosalaj potrawy. 4
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że halloumi trzeba smażyć?
Nie. Smaży się go, bo się nie rozpływa, ale można go jeść także na surowo.
Halloumi czy feta: który wytrzyma grill?
Feta to inny ser. W halloumi skrzep gotuje się co najmniej 30 minut w serwatce powyżej 90 °C, więc na grillu trzyma kształt.
Jak czytać skład, gdy mleko jest mieszane?
Rodzaje mleka są podane malejąco; jeśli mleko krowie stoi pierwsze, ser nie spełnia zasad nazwy.
Czym różni się świeży halloumi od dojrzałego?
Świeży jest sprężysty, ma do 46 % wilgoci i do 3 % soli. Dojrzały leży co najmniej 40 dni w solonej serwatce, jest twardszy, lekko gorzki i bardzo słony: do 6 % soli.
Skąd w halloumi mięta i dlaczego jest złożony?
Składać zaczęto, żeby ser łatwiej mieścił się w naczyniach z serwatką. Między warstwy kładzie się cypryjską miętę (Mentha viridis), która daje aromat.
Ser
Halloumi należy do serów solankowych i do chronionych nazw serów: od 2021 roku ma status ChNP Cypru. Wytwarza się go z mleka owczego i koziego, do którego można dodać krowie; mleko ścina się podpuszczką, skrzep prasuje, a potem gotuje w gorącej serwatce powyżej 90 °C, składa na pół z miętą i przechowuje w solance. Dzięki gotowaniu ser nie rozpływa się podczas smażenia. Wskazówka: obsmaż plastry na suchej patelni lub grillu na złoto i podawaj na ciepło z arbuzem lub warzywami.
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 23.5 g |
|---|---|
| Białko | 23.9 g |
| Węglowodany | 1.7 g |
| Energia | 313 kcal |
| Wapń | 794 mg |
Źródło:
Jak łączy się z mlekiem
🧀 Halloumi → robi się z → 🥛 Mleko krowie → rodzaj → 🥛 Mleko
Jak łączy się z tematem „Ser”
🧀 Halloumi → rodzaj → 🧀 Ser
Powiązania
- Co daje
- 🧀 Anari
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko owcze, 🥛 Mleko kozie, 🧫 Podpuszczka, 🧀 Serwatka, 🥛 Mleko krowie, 🧂 Sól
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Ścinanie mleka
- Gdzie się przechowuje lub sprzedaje
- 🏪 Sklep
- Co zawiera
- 🧪 Tłuszcz mleczny, 🦴 Wapń
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Cypryjczycy
- Typ produktu
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne
- Należy do
- 🧀 Ser, 🧂 Sery solankowe, 🏷️ Sery o chronionych nazwach
- Podobne i różne
- 🧀 Leipäjuusto, 🧀 Anari, 🧀 Feta, 🧀 Sulguni
- Wino i mleko
- 🍷 Wino i ser
- W innych tematach
- 🗺️ Wino cypryjskie
Co przeczytać dalej
- 🧑🤝🧑 Cypryjczycy — Grecka i turecka wspólnota śródziemnomorskiej wyspy Cypr; ich wspólny słynny ser to halloumi do smażenia.
- 🥛 Mleko kozie — Zbliżone do krowiego pod względem głównych parametrów; drobniejsze kuleczki tłuszczu i charakterystyczny „kozi” posmak.
- 🧀 Anari — Anari to cypryjski ser serwatkowy, wytwarzany z serwatki pozostałej po produkcji halloumi.
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne — Produkty wytwarzane od wieków według ludowych receptur: fermentacja, serowarstwo, zapiekanie, suszenie. Związane z regionami i narodami.
- 🍷 Wino i ser — Wino i ser to klasyczna para: ser zmienia smak wina, a udane połączenia zależą od rodzaju i dojrzałości sera oraz stylu wina.
Podobne
🧀 Feta · 🧀 Roquefort · 🧀 Parmezan · 🧀 Picón Bejes-Tresviso · 🧀 Tomme des Pyrénées · 🧀 Queso de Burgos
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Co obejmuje
Źródła
- Commission Implementing Regulation (EU) 2021/591 — «Χαλλούμι» (Halloumi) / «Hellim» (PDO)
- Single document CY-PDO-0005-01243, OJ C 246, 28.7.2015
- Halloumi.cy (Ministry of Energy, Commerce and Industry of Cyprus) — Protected Designation of Origin
- Public Health England. McCance and Widdowson's Composition of Foods Integrated Dataset (CoFID) 2021