🔬 Ssak

Ssaki to gromada zwierząt, których samice karmią młode mlekiem. Mleko wytwarzają specjalne gruczoły mlekowe i właśnie od nich pochodzi naukowa nazwa gromady — Mammalia, od łacińskiego mamma, „pierś”. Wprowadził ją szwedzki przyrodnik Karol Linneusz w 1758 roku.

Oprócz gruczołów mlekowych ssaki mają sierść lub włosy i trzy małe kosteczki słuchowe w uchu środkowym. Baza danych Amerykańskiego Towarzystwa Mammalogów (MDD) w wersji 2.5 (lipiec 2026 roku) liczy 6 904 gatunki, w tym 6 791 współczesnych i 113 wymarłych po mniej więcej 1500 roku; należą one do 27 rzędów i 169 rodzin. W 2005 roku opisanych gatunków było tylko 5 416: od tego czasu naukowcy odkrywają nowe gatunki i dzielą dawne. Wśród ssaków są krowa, koza, kot, wieloryb, nietoperz i my sami.

Niemal wszystkie ssaki rodzą żywe młode. Wyjątkiem są stekowce: dziobak i kolczatki składają jaja, ale potem i tak karmią młode mlekiem.

Mleko mają wszystkie ssaki, ale doi się tylko nieliczne. Według FAO prawie całe mleko świata dają krowy, bawolice, kozy, owce i wielbłądzice, rzadziej — jaki, klacze, renifery i oślice. Mleko różnych gatunków bardzo się różni: wody jest w nim od 83 % u jaka do 91 % u oślicy, a tłuszczu, białka i cukru — tyle, ile potrzebują młode właśnie tego gatunku. Od tych nielicznych zwierząt pochodzą wszystkie produkty mleczne świata — od kumysu po ser.