🧀 Kashkaval
Também conhecido como: kashkavali, caşcaval, kaşar
O kashkaval é um queijo amarelo de massa filada dos Balcãs, tradicionalmente de leite de ovelha.
O kashkaval é um queijo amarelo de pasta filada dos Balcãs, feito tradicionalmente com leite de ovelha. É um queijo duro de casca natural, e a sua textura lisa, fibrosa e fácil de fatiar nasce de escaldar e esticar a coalhada. A sua produção remonta aos séculos XI e XII. 1
Em Portugal conhecem-se bem os nomes protegidos, e o kashkaval tem um na Grécia. O Kashkavali Pindou, indicação geográfica da UE, vem da cordilheira do Pindo e faz-se com leite de ovelha, por vezes misturado com o de cabra, numa região onde grandes rebanhos fazem a transumância há séculos. 3 O outro nome protegido é romeno, o Caşcaval de Săveni. 2
A palavra «kashkaval» sozinha não diz o leite nem o país: convém ler os ingredientes.
O método tradicional mais bem descrito vem de Galichnik e Lazaropole, no monte Bistra, na Macedónia do Norte. O leite cru de ovelha coalha a 33–38 °C, a coalhada é cortada com uma ferramenta de madeira chamada krstach, prensada 3–6 horas com 12–15 kg por quilo de coalhada e deixada acidificar até um pH de cerca de 5,2–5,4. 1
A coalhada acidificada, a baskija, é cortada em tiras finas, mergulhada num cesto de madeira em salmoura a 5 % de sal a 73–75 °C durante cerca de cinco minutos e esticada à mão, o trabalho mais duro do dia. A massa plástica é amassada 10–15 minutos, salgada, posta em moldes e picada com agulhas para sair o ar. 1
Nos 20–30 dias seguintes cada roda é salgada a seco cinco a sete vezes, depois escovada em água morna e seca. Vem então o passo próprio do Bistra: as rodas ficam ao sol 10–15 minutos de cada lado, até a superfície amolecer e surgirem gotas de gordura. Ao fim de cerca de três meses de cura são cilindros achatados de 3–3,5, 5–6 ou 8–9 kg, quase sempre embalados a vácuo. 1
O queijo muda muito com a idade. No kashkaval de Galichnik a humidade desce num ano de cerca de 46 % para 28 %, enquanto a proteína sobe de 12 % para 28 % e a gordura de 21 % para 31 %. 1
O Bistra dá uma matéria-prima especial: nas suas pastagens as gramíneas são cerca de 49 % da flora, as leguminosas 12 % e as plantas aromáticas 19 %, e no verão as ovelhas pastam perto dos 1500 m. 1
Factos
| Matéria-prima | Tradicionalmente leite de ovelha 1 |
|---|---|
| Região | Balcãs; kashkaval tradicional na Macedónia do Norte: Galičnik, Lazaropole 1 |
| Duração | Cerca de três meses (método tradicional norte-macedónio) 1 |
| Base legal | Caşcaval de Săveni e Kashkavali Pindou — IGP da UE 23 |
| Temperatura | Cura a 12–18 °C (Galichnik, Lazaropole) 1 |
Como se liga ao tema «Queijo»
🧀 Kashkaval ← dá ← 🔄 Coagulação → dá → 🧀 Queijo
Conexões
- De que leite
- 🥛 Leite de ovelha
- Como se faz
- 🔄 Coagulação, 🔄 Maturação do queijo
- O que é necessário
- 🧫 Coalho, 🧂 Sal
- O que contém
- 🧪 Gordura do leite
- Tradições
- 🌍 Bálcãs
- Faz parte de
- 🧶 Queijos de pasta filada, 🧀 Queijos semiduros
- Semelhanças e diferenças
- 🧀 Caciocavallo
Perguntas frequentes
É verdade que o kashkaval é um queijo branco em salmoura como a feta?
Não. É um queijo amarelo, duro e de casca natural, feito esticando a coalhada. [1]
Quando pode o kaşar turco chamar-se «eski» (velho)?
Só depois de pelo menos 120 dias de cura. [4]
A que temperatura deve ficar o kaşar na Turquia?
Abaixo de 10 °C enquanto é guardado, transportado e vendido. [4]
Quanto leite dão as ovelhas do Bistra?
As ovelhas locais Pramenka e os seus cruzamentos dão só 60–80 litros por lactação. [1]
O que quer dizer «taze» no kaşar turco?
Fresco: o kaşar não curado pode dizer «taze», e o curado tem de indicar no rótulo os dias mínimos de cura. [4]
O que ler a seguir
- 🧀 Caciocavallo — O caciocavallo é um queijo de pasta filata do sul de Itália, de leite de vaca; os queijos são atados aos pares e pendurados num suporte para maturar.
- 🧪 Gordura do leite — ~3,5% no leite de vaca.
- 🔄 Coagulação — O coalho coagula a caseína em uma coalhada (a base do queijo).
- 🧂 Sal — É adicionado ao queijo e à manteiga.
- 🌍 Bálcãs — Península montanhosa do sudeste da Europa entre os mares Adriático, Egeu e Negro: queijos de ovelha e kiselo mlyako, azeitonas e vinho.
Semelhantes
🧀 Scamorza · 🧀 Provolone · 🧀 Caciocavallo · 🧀 Chechil · 🧀 Queijo tulum · 🧀 Bryndza
ℹ️ Os laticínios contêm lactose e proteínas do leite: em caso de intolerância à lactose ou alergia à proteína do leite, consulte um médico.
O que inclui
Fontes
- Mateva N. et al. — Characteristics of Traditional Cheeses Produced in the Republic of North Macedonia (Current Developments in Food and Nutrition Research, vol. 1, 2019)
- Commission Implementing Regulation (EU) 2021/657 — Caşcaval de Săveni (PGI), EUR-Lex
- Commission Implementing Regulation (EU) 2024/2017 — Kashkavali Pindou (PGI), EUR-Lex
- Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği (Tebliğ No: 2026/24), Resmî Gazete 33426, 10.11.2026
- Наредба № 9 от 16.09.2011 г. за специфичните изисквания към безопасността и качеството на храните, предлагани в детските заведения и училищата (FAOLEX)
