🍷 Franciacorta

Franciacorta to włoskie wino DOCG ze wzgórz na południe od jeziora Iseo w prowincji Brescia, robione wyłącznie przez wtórną fermentację w butelce i degorżowanie. Ma trzy typy — Franciacorta, Satèn i Rosé — z chardonnay, pinot nero, pinot bianco i miejscowego erbamatu, i leży na osadzie od 18 do 60 miesięcy. ¹²

Jedno słowo na etykiecie. Nazwa Franciacorta oznacza jednocześnie wino, miejsce i metodę: na etykiecie nie wolno pisać «metodo classico», «metoda tradycyjna» ani «vino spumante», więc szuka się właśnie tego jednego słowa. ² W rejestrze UE to chroniona nazwa pochodzenia «Franciacorta» w kategorii gatunkowego wina musującego, która wymaga co najmniej 3,5 bara ciśnienia w 20 °C. ³⁵

Odmiany i winnice. Franciacortę robi się z chardonnay i pinot nero, z dodatkiem do 50 % pinot bianco i do 10 % erbamatu, dozwolonego od 2017 roku; Rosé wymaga co najmniej 35 % pinot nero, a Satèn co najmniej 50 % chardonnay z pinot bianco. Nowe winnice mają co najmniej 4500 krzewów na hektar, plon ograniczono do 10 t/ha, a winogrona muszą osiągnąć 9,5 % mocy naturalnej. Zbiera się je ręcznie do skrzynek do 0,2 t, wypełnionych najwyżej na 40 cm. ²

W winiarni. Całe grona tłoczy się bezpośrednio, bez odszypułkowania, z wyjątkiem pinot nero do Rosé, a najwyżej 65 % masy winogron może stać się winem bazowym. Butelkowanie do wtórnej fermentacji może się zacząć 1 lutego po zbiorach. Do Satèn dodaje się najwyżej 20 g/l cukru do wtórnej fermentacji, dlatego ciśnienie nie przekracza 5 atmosfer, a piana jest kremowa. ²

Czas na osadzie. Od butelkowania do degorżowania wino musi leżeć co najmniej 18 miesięcy; Rosé i Satèn 24, rocznikowe (millesimato) 30, a Riserva 60. Wina rocznikowe muszą w co najmniej 85 % pochodzić z podanego roku, a Riserva jest zawsze rocznikowa. Osad usuwa się tylko przez degorżowanie, filtracja jest zakazana, a likier dozujący może zawierać tylko wino Franciacorta lub Curtefranca. ²

Od bardzo wytrawnego do półwytrawnego. Franciacorta i Rosé mogą być dosaggio zero, extra brut, brut, extra dry, sec lub demi-sec; rocznikowe do extra dry, Riserva do brut, a Satèn tylko brut. Wszystkie mają co najmniej 11,5 % obj. i 5 g/l kwasowości. ² Według UE dosaggio zero oznacza mniej niż 3 g/l cukru bez dodatku, brut mniej niż 12 g/l, a półwytrawne 32–50 g/l. ⁴

Morena i jezioro. Obszar obejmuje 14 całych gmin, w tym Erbusco, Iseo, Adro i Passirano, oraz części pięciu kolejnych. To amfiteatr morenowy pozostawiony przez lodowiec Valcamonica, z sześcioma jednostkami glebowymi wyznaczonymi w latach 90.; jezioro Iseo łagodzi klimat. Rocznie spada około 1000 mm deszczu, 500–600 mm w okresie wegetacji, a wskaźnik Winklera wynosi 1800–2300 stopniodni. ²

Od 1277 do 1995 roku. W Provaglio d'Iseo znaleziono pestki winogron z prehistorycznych osad palowych. Nazwa pochodzi od «francae curtes», klasztornych dworów zwolnionych z ceł, a «Franzacurta» pojawia się po raz pierwszy w Statutach Brescii z 1277 roku; w 1570 roku lekarz z Brescii Gerolamo Conforti pisał o naturalnie musujących winach. DOC powstała w 1967 roku, a DOCG dla wina musującego w 1995. ²

Dlaczego to ważne dla ciebie. Szukaj nazwy Franciacorta, logo «F» zwieńczonego blankami, zarejestrowanego w 1991 roku, i korka z napisem «Franciacorta»: razem gwarantują fermentację w butelce i co najmniej 18 miesięcy na osadzie. ² Na etykiecie Satèn to łagodniejszy brut, a Riserva — co najmniej pięć lat na osadzie. ² WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu. ⁶