🧀 Chhurpi
Suszony ser z Himalajów z mleka jaka, chauri lub krowy; twarde chhurpi ma tylko około 8 % wilgoci i długo się je ssie jak cukierek.
Chhurpi to tradycyjny ser Himalajów Wschodnich: Nepalu, Bhutanu oraz indyjskich regionów Sikkim, Darjeeling i Arunachal Pradesh. Bywa miękkie, podobne do świeżego twarogu, i twarde — wysuszone do twardości kamienia. Twarde chhurpi robi się głównie z mleka jaków, miękkie — z krowiego; używa się też mleka chauri, mieszańca jaka z miejscowym bydłem.
Według FAO do twardego chhurpi najczęściej bierze się maślankę lub mleko odtłuszczone. Skrzep oddziela się, prasuje, kroi na kawałki i długo suszy, nanizany na nitkę. Kawałki o nieregularnym kształcie, mniej więcej 7 × 6 cm, ważą około 75 g. Bhutańskie chhurpi według FAO zawiera tylko około 8 % wilgoci i 81 % białka; w miękkim chhurpi wody jest znacznie więcej.
Twardego chhurpi się nie gryzie, lecz godzinami ssie i żuje: FAO pisze, że zabiera się je w góry, żeby w ustach nie robiło się sucho. Miękkie dodaje się do zup i curry albo je jako przyprawę. Dziś Nepal eksportuje chhurpi głównie jako przysmak dla psów: od 2016/17 do 2020/21 roku wywóz zwiększył się z 3,89 do 18,59 tony.
Chhurpi czy zwykły ser, albo paneer? Miękki chhurpi przypomina ser świeży, ale twardy to zupełnie co innego: skrzep z maślanki lub mleka odtłuszczonego oddziela się, prasuje, kroi na kawałki, nawleka na sznurek i długo suszy. Nie topi się go, nie kroi w plasterki ani nie trze, tylko ssie i żuje. Bhutański chhurpi ma tylko około 8 % wilgoci i 81 % białka (FAO), dlatego nazywa się go najtwardszym serem; to obraz z mediów. Ze świeżymi serami porównuj proces: różnicą jest suszenie.
Chhurpi to produkt tradycyjny, więc szukaj nazwy chhurpi lub churpi, często z dopiskiem „ser z jaka”, a nie znaku pochodzenia takiego jak ChNP. Kawałki są nieregularne, około 7 × 6 cm i 75 g, nawleczone lub pakowane na sucho. Sprzedaje się go w sklepach himalajskich lub nepalskich, delikatesach i sklepach zoologicznych; sprawdź, czy opakowanie przeznacza go dla ludzi czy dla psów. Wybieraj opakowanie suche i szczelne, bo wilgotny ser się psuje.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Największy wróg chhurpi to wilgoć: zawilgocony ser się psuje, a jego cena w Nepalu spada z około 1 100 do 200 rupii nepalskich za kilogram. Trzymaj je w suchym miejscu, w szczelnym opakowaniu. Często nazywa się je «najtwardszym serem świata», ale to obraz medialny; ściślej mówiąc, ma ono bardzo mało wody i składa się niemal wyłącznie z białka.
Ser
Chhurpi zaliczono do serów twardych, choć twardnieje przez suszenie, a nie dojrzewanie. W Nepalu, Sikkimie i Bhutanie maślankę z mleka jaka, chauri (mieszańca jaka i krowy) lub krowy podgrzewa się, a skrzep odcedza i prasuje; miękkie chhurpi je się w potrawach, a twarde kroi w kostki i suszy tygodniami, czasem nad dymem. Twarde chhurpi ma tylko około 8% wody, więc przechowuje się bardzo długo. Wskazówka: nie gryź go, tylko pozwól mu godzinami mięknąć w ustach jak cukierkowi.
Jak łączy się z mlekiem
Jak łączy się z tematem „Ser”
Powiązania
- Z czyjego mleka
- 🐃 Jak
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko jaka, 🧀 Maślanka, 🥛 Mleko krowie
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Suszenie
- Co zawiera
- 🧪 Kazeina, 🧪 Woda
- Tradycje
- 🌍 Himalaje i Tybet, 🧑🤝🧑 Tybetańczycy, 🧑🤝🧑 Szerpowie
- Typ produktu
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne
- Należy do
- 🧀 Ser, 🪨 Sery twarde
- Podobne i różne
- 🪭 Rushan
Najczęstsze pytania
Czy chhurpi to ser dla psów?
Dla psów sprzedaje się głównie twardy chhurpi: Nepal w 2020/21 wyeksportował 18,59 tony, a w 2016/17 tylko 3,89 tony.
Czy to prawda, że chhurpi to najtwardszy ser świata?
To obraz z mediów, nie pomiar. Wiadomo, że chhurpi z Bhutanu ma ok. 8 % wilgoci i 81 % białka (FAO).
Jak robi się twardy chhurpi?
Skrzep z maślanki lub mleka odtłuszczonego odsącza się, prasuje, kroi na kawałki, nawleka na sznurek i długo suszy.
Z jakiego mleka jest chhurpi?
Twardy głównie z mleka jaka, miękki z krowiego; używa się też mleka chauri, mieszańca jaka z bydłem.
Gdzie robi się chhurpi?
W Nepalu, Bhutanie oraz w indyjskich Sikkimie, Darjeelingu i Arunachal Pradesh.
Co przeczytać dalej
- 🌍 Himalaje i Tybet — Wyżyny Azji, gdzie głównym zwierzęciem mlecznym jest jak: 230–400 kg mleka w laktacji 150–180 dni, z niego masło i ser chhurpi.
- 🧑🤝🧑 Tybetańczycy — Lud Wyżyny Tybetańskiej w Azji Środkowej; typowy napój to herbata z masłem jaka, a z mleka suszy się twardy ser chhurpi.
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne — Produkty wytwarzane od wieków według ludowych receptur: fermentacja, serowarstwo, zapiekanie, suszenie. Związane z regionami i narodami.
- 🧪 Kazeina — ~80% białka mleka, ścina się w ser.
- 🐃 Jak — Bydło wyżyn Azji: ponad 90% jaków żyje w Chinach; samica daje 150–500 l tłustego (5,5–7%) mleka w sezonie.
Podobne
🪭 Rushan · 🧀 Wagasi · 🧀 Ayib · 🧀 Paneer · 🧀 Sulguni · 🧶 Ser oaxaca
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Źródła
- FAO — The technology of traditional milk products in developing countries, 7.6.6 Chhurpi
- Panta R. et al. Exploring trade prospects of Chhurpi and the present status of Chhurpi producers and exporters of Nepal. J Ethnic Foods, 2023
- Abedin M. M. et al. ACE inhibitory and antioxidant peptides in yak and cow milk hard chhurpi cheese of the Sikkim Himalayan region. Food Chem X, 2022
