🥃 Port Ellen
Port Ellen to gorzelnia torfowej single malt na Islay: założona w 1825 roku, zamknięta w 1983, ponownie otwarta przez Diageo w 2024. Butelki w sprzedaży pochodzą ze starych beczek z lat 1978–1983.
Port Ellen to nazwa z Islay, która na butelce znaczy coś bardzo konkretnego. Jest to gorzelnia torfowej whisky single malt na wyspie Islay w Szkocji, założona w 1825 roku. Alembiki stanęły w 1983 roku, a w 2024 roku właściciel, firma Diageo, otworzył gorzelnię ponownie. Dlatego „Port Ellen” na etykiecie prawie zawsze oznacza ograniczone zapasy starej whisky, a nie nową produkcję.
Historia. Według źródeł encyklopedycznych gorzelnię założył A. K. Mackay na południowym wybrzeżu Islay. Od 1836 roku należała do Johna Ramsaya, a jego potomkowie trzymali ją do 1920 roku. W 1983 roku, podczas ograniczania mocy produkcyjnych przez Distillers Company, produkcję zatrzymano, a część budynków wyburzono. Diageo ogłosiło odrodzenie w 2017 roku, a gorzelnię otworzyło w 2024 roku w ramach programu, który objął także Brora.
Stare zapasy. Nowa produkcja nie czyni whisky starą: spirytus z alembików uruchomionych w 2024 roku może stać się szkocką whisky dopiero po co najmniej trzech latach w dębie. Butelki sprzedawane dziś pochodzą ze starych beczek z lat 1978–1983, jako serie oficjalne i rozlewy niezależne. Przed ponownym otwarciem Diageo wypuściło Port Ellen Gemini, dwie 44-letnie whisky z beczek z 1978 roku. Źródła nie podają, ile beczek zostało.
Nowa gorzelnia. W zakładzie stoją kopie oryginalnych alembików, odtworzone według rysunków archiwalnych, oraz dwa alembiki eksperymentalne. Przed zamknięciem były cztery alembiki: dwa do pierwszej i dwa do drugiej destylacji.
Dlaczego to ważne. Nazwa Port Ellen nie gwarantuje nowej whisky, więc sprawdzaj rok destylacji, rok rozlewu i rozlewnika. Stare butelki są rzadkie, a zainteresowanie kolekcjonerów rodzi fałszerstwa, dlatego szukaj potwierdzonego pochodzenia. Wiek na etykiecie to wiek najmłodszej whisky w butelce. I pamiętaj: według WHO nie ma bezpiecznej dawki alkoholu.
Fakty
| Rok założenia | 1825 (A. K. Mackay, Port Ellen, Islay); zamknięta w 1983; wznowiona w 2024 |
|---|---|
| Podstawa prawna | Scotch Whisky Regulations 2009 (SI 2009/2890) (Single Malt Scotch Whisky; Islay) |
| Kategoria UE | 2 - whisky/whiskey |
| Surowiec | słód jęczmienny; styl historyczny - torfowy |
| Metoda destylacji | dwukrotnie; cztery kotły (2 + 2) przed zamknięciem; w nowym zakładzie kopie oryginałów i dwa kotły eksperymentalne |
| Minimalny okres dojrzewania | z mocy prawa co najmniej 3 lata w dębie; destylat z 2024 roku nie ma jeszcze 3 lat |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | z mocy prawa co najmniej 40 % obj.; stare butelkowania mają własną moc podaną na etykiecie |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Port Ellen → rodzaj → 🥃 Whisky → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Poprzedni krok
- 🥃 Diageo, 🥃 Słodownik (Maltster)
- W co się pakuje
- 🍷 Dębowa beczka
- Z czego się robi
- 🥃 Jęczmień i słód w whisky
- Co zawiera
- 🧪 Woda, 🍷 Etanol
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Brytyjczycy
- Należy do
- 🥃 Whisky, 🥃 Szkocka whisky single malt, 🥃 Szkocka whisky (Scotch Whisky), 🥃 Whisky z Islay
- Podobne i różne
- 🥃 Whisky torfowa, 🥃 Lagavulin, 🥃 Laphroaig, 🥃 Ardbeg, 🥃 Kilchoman, 🥃 Kilchoman, 🥃 Mortlach, 🥃 Mortlach, 🥃 Glen Garioch, 🥃 Glen Garioch
Najczęstsze pytania
Czy Port Ellen znów produkuje?
Tak, destylarnię otwarto ponownie w 2024 roku, lecz nowy destylat stanie się Scotch dopiero po trzech latach w dębie.
Dlaczego zamknięto ją w 1983 roku?
Z powodu redukcji mocy w Distillers Company.
Jakie butelki są dziś w sprzedaży?
Stare beczki z końca lat 70. i początku 80., w seriach oficjalnych i niezależnych.
Jak uniknąć podróbki starej butelki?
Sprawdzić rok destylacji, rok butelkowania, rozlewnię i udokumentowane pochodzenie.
Co pasuje do torfowej whisky z Islay?
Wędzona ryba lub słony ser.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etanol — Alkohol powstający podczas fermentacji, który powoduje upojenie.
- 🍷 Dębowa beczka — Drewniane naczynie z dębowych klepek, w którym wino dojrzewa, nabiera nowych aromatów i powoli „oddycha”.
- 🧪 Woda — ~87% mleka.
- 🧑🤝🧑 Brytyjczycy — Mieszkańcy Wielkiej Brytanii; ich chroniony cheddar z południowego zachodu dojrzewa co najmniej 9 miesięcy, a herbatę pije się z mlekiem.
Podobne
🥃 Isle of Jura · 🥃 Bruichladdich · 🥃 Oban · 🥃 Kilchoman · 🥃 Caol Ila · 🥃 Glen Elgin
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Źródła
- Drinks International: Port Ellen Distillery reopens after more than 40 years (19.03.2024; Phoenix stills, experimental stills, Port Ellen Gemini)
- Whiskyfun: Port Ellen (silent since 1983, founded 1825, A. K. Mackay & Co., Ramsay family, four stills, official releases from 1978-1983 casks)
- The Scotch Whisky Regulations 2009 (SI 2009/2890), reg. 3: definition and categories of Scotch Whisky (Scotland, oak up to 700 l, min. 3 years, min. 40 % ABV)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)