🍷 Asti

Asti, czyli Asti Spumante, to włoskie aromatyczne wino musujące klasy DOCG z Piemontu, zrobione co najmniej w 97 % z moscato bianco (muszkatu białego drobnojagodowego). Winogrona rosną na wzgórzach 51 gmin prowincji Asti, Cuneo i Alessandria. To samo DOCG obejmuje też lekko perliste moscato d'Asti i ma dwie podstrefy, Santa Vittoria d'Alba i Strevi. ¹

Moscato i jego aromat. Resztę mogą dać tylko inne aromatyczne białe odmiany dopuszczone w Piemoncie. Moscato bianco najlepiej rozwija aromat na glebach wapiennych, a wapienne, gliniaste lub piaszczyste działki strefy dają różne niuanse zapachu. Region może co roku ustalać dla winogron i moszczu profil aromatycznych alkoholi monoterpenowych, takich jak linalol, nerol i geraniol. ¹

Wzgórza, nie doliny. Dopuszczone są tylko winnice na słonecznych zboczach, najlepiej wapiennych lub wapienno-gliniastych, a dna dolin, równiny i wilgotne gleby są wykluczone. Nowe nasadzenia muszą mieć co najmniej 4000 krzewów na hektar, najczęstsze prowadzenie to guyot, a wszelkie forsowanie jest zakazane. Plon nie może przekraczać 10 t/ha, co region może w dobrych latach podnieść do 12 t/ha, a winogrona muszą mieć co najmniej 9 % naturalnego potencjalnego alkoholu (10 % dla metodo classico). ¹

Metoda Martinottiego. Większość Asti zawdzięcza bąbelki naturalnej fermentacji w zbiorniku pod ciśnieniem, a razem z dojrzewaniem w butelce trwa to co najmniej miesiąc. Fermentację steruje się chłodzeniem, by przez cały rok utrzymać równowagę między alkoholem a cukrem resztkowym. Asti można wytwarzać, nasycać i butelkować tylko w prowincjach Alessandria, Asti i Cuneo oraz w Pessione koło Chieri. ¹ Dla gatunkowych win musujących typu aromatycznego UE pozwala sterować fermentacją tylko chłodem lub innymi metodami fizycznymi i zakazuje dodawania likieru ekspedycyjnego. ⁵

Metodo classico. Asti metodo classico fermentuje w butelce i leży bez przerwy na osadzie co najmniej dziewięć miesięcy w tej samej firmie, zanim osad usunie się degoržowaniem. Musi mieć co najmniej 12 % alkoholu ogółem, kwasowość od 6 g/l i ekstrakt bezcukrowy od 17 g/l, a jego aromat opisuje się jako wyraźniejszy. ¹

Asti w kieliszku. Piana jest drobna i trwała, kolor od słomkowożółtego do jasnozłotego, aromat charakterystyczny i delikatny, a smak od pas dosé do dolce. Alkoholu rzeczywistego jest co najmniej 6 %, ogółem z niefermentowanym cukrem co najmniej 11,5 %, a kwasowość wynosi od 4,5 g/l. ¹ Dla UE to „gatunkowe wino musujące typu aromatycznego”: ciśnienie co najmniej 3 bary, alkohol rzeczywisty od 6 %, ogółem od 10 %. ⁶

Od Lozanny do zbiorników. W XVIII wieku artykuły o winie wydawane w Lozannie wyróżniały piemonckie moscato bianco, a Towarzystwo Rolnicze w Turynie uznało moscato za jedną z najbardziej obiecujących odmian regionu. Pod koniec XIX wieku zaczęto robić z niego wino musujące przez powtórną fermentację w butelce, a do 1895 roku w Piemoncie dopracowano fermentację w zbiornikach. Wytrawne „Asti Champagne” z początku XX wieku się nie przyjęło: całkowicie przefermentowane moscato było gorzkie przez terpeny, a dodatek cukru dawał zbyt wysokie ciśnienie dla ówczesnych butelek. Dopiero badania z lat 80. pozwoliły stworzyć udane, mniej słodkie wersje. ²

Podstrefy i sąsiedzi. Podstrefa Santa Vittoria d'Alba obejmuje jedną gminę, z plonem do 9,5 t/ha i wyższą minimalną mocą winogron, 10,5 %. Canelli w 2023 roku stało się osobną nazwą pochodzenia, dlatego w 2024 roku usunięto je z podstref Asti. ¹²⁴ W rejestrze UE Asti widnieje jako chroniona nazwa pochodzenia. ³

Dlaczego to ważne dla ciebie. Na etykiecie musującego Asti rocznik nie jest obowiązkowy, a słodycz (od pas dosé do dolce) podaje się w osobnym wierszu, inną czcionką i mniejszymi literami niż nazwę. Słowa „superiore”, „riserva” i „extra” są zakazane. Korek musi mieć znak „Asti” lub „Asti Spumante”, a korki głównie z plastiku są zakazane dla butelek powyżej 200 ml. ¹²