towardia Skąd biorą się rzeczy.
Polskipl

🔄 Ubijanie masła

Proces ✔ Sprawdzono: 11.2026 · źródeł: 3 Zaktualizowano: — Zaktualizowano FAQ i porównanie

Śmietanka zamienia się w masło: ziarna tłuszczu sklejają się, maślanka odpływa; według prawa UE masło ma co najmniej 80 % tłuszczu.

Ubijanie to sposób na uzyskanie masła ze śmietanki: mocno się ją miesza, kuleczki tłuszczu sklejają się w ziarna masła, a płynna część, maślanka, odpływa. Według prawa UE masło zawiera co najmniej 80 % i mniej niż 90 % tłuszczu mlecznego, do 16 % wody i do 2 % suchej masy beztłuszczowej.

Oto co dzieje się w środku. Podczas ubijania powstaje piana z dużych białkowych pęcherzyków, błony kuleczek tłuszczu częściowo pękają i tłuszcz wydostaje się na zewnątrz. Piana opada, a ziarna, z początku niewidoczne, się powiększają. Po odciśnięciu maślanki ziarna się ugniata, by rozbić wodę na drobne kropelki, i prasuje, żeby kropelek nie było widać gołym okiem; obróbka próżniowa obniża zawartość powietrza do około 1 % wobec 5–7 % w zwykłym maśle.

Śmietankę wcześniej pasteryzuje się, zwykle w temperaturze 85 °C przez 15 sekund lub wyżej, i przetrzymuje 12–15 godzin. Maselnice okresowe napełnia się w 40–50 %, duże mieszczą 8 000–14 000 L. Szybko wypierają je maszyny ciągłe o wydajności 200–5 000 kg/h (masło ze śmietanki zakwaszonej) i 200–10 000 kg/h (masło ze śmietanki słodkiej). Straty uznaje się za dopuszczalne, jeśli w maślance zostaje mniej niż 0,70 % tłuszczu śmietanki.

Do XIX wieku masło robiono z kwaśnej śmietanki. Chłodzenie i wirówka (1878) pozwoliły zbierać śmietankę, zanim skwaśnieje. Masło ze śmietanki zakwaszonej ma bogatszy aromat i większą wydajność, ale jest bardziej wrażliwe na utlenianie. Gotowe masło przechowuje się w +5 °C.

Ubijanie masła z cukrem czy ubijanie śmietanki na masło? To dwie różne rzeczy: tu chodzi o powstawanie masła ze śmietanki. Śmietankę energicznie się miesza, piana opada, błony kuleczek tłuszczu częściowo pękają, tłuszcz skleja się w ziarna, a maślanka spływa; potem ziarna się wyrabia, aż kropel wody nie widać gołym okiem. Żeby według prawa UE sprzedawać to jako masło, musi zawierać co najmniej 80% i mniej niż 90% tłuszczu mlecznego.

Na opakowaniu szukaj słowa „masło”: prawo UE dopuszcza je tylko dla produktu zawierającego co najmniej 80% tłuszczu. „Z zakwaszonej śmietanki” lub „ze słodkiej śmietanki” mówi, jaką śmietankę ubijano. Tłuszcze do smarowania o mniejszej zawartości tłuszczu nie mogą nazywać się masłem. Kupisz je w chłodni supermarketów, sklepów mleczarskich i spożywczych; gotowe masło przechowuje się w +5 °C, czyli w lodówce.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Prawo UE dopuszcza nazwę „masło” tylko dla produktu z co najmniej 80 % tłuszczu, więc patrz na etykietę.

Fakty

PrzeznaczenieZamiana śmietanki w masło i maślankę 1
TemperaturaŚmietankę pasteryzuje się zwykle w 85 °C 15 s; masło przechowuje się w +5 °C 1
Czas trwaniaDojrzewanie śmietanki przed ubijaniem – 12–15 godzin 1
PlennośćDopuszczalne, jeśli w maślance zostaje mniej niż 0,70 % tłuszczu śmietanki 1
Podstawa prawnaRozporządzenie (UE) 1308/2013: masło – od 80 % do 90 % tłuszczu, do 16 % wody 2
do⚙️maselnicapotem🥛śmietankapotem🔄odwirowaniedaje🧈masłodaje🧀maślankadaje🧈śmietanka i masłodaje🧀ayibrodzaj🏭Przetwórstwo mlek…powiązane🌀Malaksacja🔄towardia.com
Główne powiązania. Kliknij temat, aby go otworzyć.

Jak łączy się z mlekiem

🔄 Ubijanie masła ← potem ← 🥛 Śmietanka → robi się z → 🥛 Mleko

Najczęstsze pytania

Co dzieje się z maślanką podczas ubijania masła?

Odlewa się ją, gdy tłuszcz sklei się w ziarna.

W jakiej temperaturze przechowuje się gotowe masło?

W +5 °C, czyli w lodówce.

Jak szybko pracują maszyny ciągłe do masła?

Od 200 do 5 000 kg/h przy maśle ze śmietanki kwaśnej i od 200 do 10 000 kg/h przy słodkiej.

Dlaczego masło kiedyś robiono ze śmietanki kwaśnej?

Do XIX wieku tak je robiono; chłodzenie i separator (1878) pozwoliły zbierać śmietankę przed zakwaśnięciem.

Jak długo dojrzewa śmietanka przed ubijaniem?

Po pasteryzacji, zwykle w 85 °C przez 15 sekund lub dłużej, trzyma się ją 12–15 godzin.

Przepisy

Co przeczytać dalej

  • 🧈 Śmietanka i masło — Produkty z tłustej części mleka: śmietanka, masło i masło klarowane.
  • 🔄 Odwirowanie — Rozdzielanie mleka w wirówce na śmietankę i mleko odtłuszczone w 55–65 °C; w odtłuszczonym zostaje tylko 0,04–0,07% tłuszczu.
  • 🧀 Ayib — Etiopski świeży ser z maślanki: około 80% wody, 15% białka i tylko około 2% tłuszczu; podaje się go do ostrych potraw.
  • 🌀 Malaksacja — Powolne mieszanie pasty oliwkowej przed dekanterem wirówkowym, by drobne kropelki oliwy się połączyły; zwykle 30–40 minut w 18–27 °C.

Podobne

🔄 Normalizacja · 🔄 Odwirowanie · ✅ Kontrola jakości · ❄️ Zamrażanie · 🔄 Odbiór mleka · 🏷️ Etykietowanie

Źródła

🕸 Pokaż na mapie powiązańWszystkie tematy