🔄 Ubijanie masła
Śmietanka zamienia się w masło: ziarna tłuszczu sklejają się, maślanka odpływa; według prawa UE masło ma co najmniej 80 % tłuszczu.
Ubijanie to sposób na uzyskanie masła ze śmietanki: mocno się ją miesza, kuleczki tłuszczu sklejają się w ziarna masła, a płynna część, maślanka, odpływa. Według prawa UE masło zawiera co najmniej 80 % i mniej niż 90 % tłuszczu mlecznego, do 16 % wody i do 2 % suchej masy beztłuszczowej.
Oto co dzieje się w środku. Podczas ubijania powstaje piana z dużych białkowych pęcherzyków, błony kuleczek tłuszczu częściowo pękają i tłuszcz wydostaje się na zewnątrz. Piana opada, a ziarna, z początku niewidoczne, się powiększają. Po odciśnięciu maślanki ziarna się ugniata, by rozbić wodę na drobne kropelki, i prasuje, żeby kropelek nie było widać gołym okiem; obróbka próżniowa obniża zawartość powietrza do około 1 % wobec 5–7 % w zwykłym maśle.
Śmietankę wcześniej pasteryzuje się, zwykle w temperaturze 85 °C przez 15 sekund lub wyżej, i przetrzymuje 12–15 godzin. Maselnice okresowe napełnia się w 40–50 %, duże mieszczą 8 000–14 000 L. Szybko wypierają je maszyny ciągłe o wydajności 200–5 000 kg/h (masło ze śmietanki zakwaszonej) i 200–10 000 kg/h (masło ze śmietanki słodkiej). Straty uznaje się za dopuszczalne, jeśli w maślance zostaje mniej niż 0,70 % tłuszczu śmietanki.
Do XIX wieku masło robiono z kwaśnej śmietanki. Chłodzenie i wirówka (1878) pozwoliły zbierać śmietankę, zanim skwaśnieje. Masło ze śmietanki zakwaszonej ma bogatszy aromat i większą wydajność, ale jest bardziej wrażliwe na utlenianie. Gotowe masło przechowuje się w +5 °C.
Ubijanie masła z cukrem czy ubijanie śmietanki na masło? To dwie różne rzeczy: tu chodzi o powstawanie masła ze śmietanki. Śmietankę energicznie się miesza, piana opada, błony kuleczek tłuszczu częściowo pękają, tłuszcz skleja się w ziarna, a maślanka spływa; potem ziarna się wyrabia, aż kropel wody nie widać gołym okiem. Żeby według prawa UE sprzedawać to jako masło, musi zawierać co najmniej 80% i mniej niż 90% tłuszczu mlecznego.
Na opakowaniu szukaj słowa „masło”: prawo UE dopuszcza je tylko dla produktu zawierającego co najmniej 80% tłuszczu. „Z zakwaszonej śmietanki” lub „ze słodkiej śmietanki” mówi, jaką śmietankę ubijano. Tłuszcze do smarowania o mniejszej zawartości tłuszczu nie mogą nazywać się masłem. Kupisz je w chłodni supermarketów, sklepów mleczarskich i spożywczych; gotowe masło przechowuje się w +5 °C, czyli w lodówce.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Prawo UE dopuszcza nazwę „masło” tylko dla produktu z co najmniej 80 % tłuszczu, więc patrz na etykietę.
Fakty
| Przeznaczenie | Zamiana śmietanki w masło i maślankę 1 |
|---|---|
| Temperatura | Śmietankę pasteryzuje się zwykle w 85 °C 15 s; masło przechowuje się w +5 °C 1 |
| Czas trwania | Dojrzewanie śmietanki przed ubijaniem – 12–15 godzin 1 |
| Plenność | Dopuszczalne, jeśli w maślance zostaje mniej niż 0,70 % tłuszczu śmietanki 1 |
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (UE) 1308/2013: masło – od 80 % do 90 % tłuszczu, do 16 % wody 2 |
Jak łączy się z mlekiem
🔄 Ubijanie masła ← potem ← 🥛 Śmietanka → robi się z → 🥛 Mleko
Powiązania
- Sprzęt
- ⚙️ Maselnica
- Poprzedni krok
- 🥛 Śmietanka, 🔄 Odwirowanie
- Co się otrzymuje
- 🧈 Masło, 🧀 Maślanka, 🧈 Śmietanka i masło, 🧀 Ayib
- Należy do
- 🏭 Przetwórstwo mleka w mleczarni
- W innych tematach
- 🌀 Malaksacja
Najczęstsze pytania
Co dzieje się z maślanką podczas ubijania masła?
Odlewa się ją, gdy tłuszcz sklei się w ziarna.
W jakiej temperaturze przechowuje się gotowe masło?
W +5 °C, czyli w lodówce.
Jak szybko pracują maszyny ciągłe do masła?
Od 200 do 5 000 kg/h przy maśle ze śmietanki kwaśnej i od 200 do 10 000 kg/h przy słodkiej.
Dlaczego masło kiedyś robiono ze śmietanki kwaśnej?
Do XIX wieku tak je robiono; chłodzenie i separator (1878) pozwoliły zbierać śmietankę przed zakwaśnięciem.
Jak długo dojrzewa śmietanka przed ubijaniem?
Po pasteryzacji, zwykle w 85 °C przez 15 sekund lub dłużej, trzyma się ją 12–15 godzin.
Przepisy
Co przeczytać dalej
- 🧈 Śmietanka i masło — Produkty z tłustej części mleka: śmietanka, masło i masło klarowane.
- 🔄 Odwirowanie — Rozdzielanie mleka w wirówce na śmietankę i mleko odtłuszczone w 55–65 °C; w odtłuszczonym zostaje tylko 0,04–0,07% tłuszczu.
- 🧀 Ayib — Etiopski świeży ser z maślanki: około 80% wody, 15% białka i tylko około 2% tłuszczu; podaje się go do ostrych potraw.
- 🌀 Malaksacja — Powolne mieszanie pasty oliwkowej przed dekanterem wirówkowym, by drobne kropelki oliwy się połączyły; zwykle 30–40 minut w 18–27 °C.
Podobne
🔄 Normalizacja · 🔄 Odwirowanie · ✅ Kontrola jakości · ❄️ Zamrażanie · 🔄 Odbiór mleka · 🏷️ Etykietowanie
Źródła
- Tetra Pak Dairy Processing Handbook: Butter
- Регламент (ЄС) 1308/2013, додаток VII (масло та інші молочні продукти)
- Regulation (EU) No 1308/2013, Annex VII, Part VII and Appendix II (legislation.gov.uk copy)
