🍷 Fino
Inne nazwy: sherry fino, fino z Jerez
Wytrawne sherry dojrzewające wyłącznie pod warstwą drożdży flor (dojrzewanie biologiczne); 14–17 % obj.
Fino to typ sherry, czyli wina z chronioną nazwą pochodzenia «Jerez-Xérès-Sherry». Oficjalna specyfikacja zalicza je do vinos generosos i definiuje jako wino wyłącznie biologicznego dojrzewania: od początku do końca dojrzewa pod flor. Od zmiany z 2026 roku vino generoso może być sprzedawane w kategorii UE 1 (wino), bez dodatku alkoholu, albo w kategorii 3 (wino likierowe), wzmacniane alkoholem pochodzenia winiarskiego. Winogrona pochodzą z wyznaczonego obszaru w prowincji Kadyks i z Lebriji; główna odmiana to palomino fino.
Moszcz fermentuje całkowicie do sucha. Wino dojrzewa w dębowych beczkach o pojemności nie większej niż 1000 litrów, w systemie criaderas i solera albo jako rocznik, zawsze pod warstwą flor — błonką drożdży na powierzchni, która chroni je przed powietrzem. Ponieważ drożdże flor z czasem obniżają moc, w wersji likierowej dozwolone jest dodawanie alkoholu winiarskiego w trakcie dojrzewania. Według specyfikacji z 2026 roku fino może dojrzewać w całym wyznaczonym obszarze z wyjątkiem Sanlúcar de Barrameda, gdzie wina pod flor należą do nazwy manzanilla (istniejące zapasy z Sanlúcar można wykorzystywać do fino do końca 2030 roku). Średni czas dojrzewania wynosi co najmniej dwa lata; fino o średnim wieku co najmniej siedmiu lat i z lekkimi oznakami oksydacji może nosić nazwę Fino Viejo.
Według specyfikacji fino ma 14–17 % obj. alkoholu i nie więcej niż 4 g/l cukru. Barwa — od słomkowożółtej do bursztynowej. W zapachu muszą być co najmniej dwie nuty typowe dla dojrzewania biologicznego — zielone jabłko, orzechy lub drożdże (świeże ciasto chlebowe) — czasem też drewno nasączone winem; smak wytrawny, może być lekko kwasowy i gorzkawy.
Czym fino różni się od amontillado i manzanilli. Fino to wzorcowy styl dojrzewania biologicznego. Amontillado zaczyna tak samo, ale potem dojrzewa już bez flor, oksydacyjnie. Manzanilla również dojrzewa w całości pod flor, lecz w Sanlúcar de Barrameda i pod własną nazwą Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda. Pale Dry i Pale Cream to słodzone wina na bazie generosos dojrzewających biologicznie, a określenie «En rama» na fino oznacza brak stabilizacji poza filtracją.
Co jest na etykiecie. Słowo Fino gwarantuje wytrawne wino dojrzewające wyłącznie pod flor i sprawdzane przez organ kontrolny nazwy. To najlżejsze z vinos generosos, ale jego 14–17 % obj. to więcej niż w większości win stołowych. WHO podkreśla, że nie ma bezpiecznego poziomu spożycia alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 1 (wino) lub 3 (wino likierowe) |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 14–17 |
| Minimalny okres dojrzewania | Średnio co najmniej 2 lata pod flor; Fino Viejo co najmniej 7 |
| Odmiany | Palomino fino (główna odmiana ChNP) |
| Region | ChNP Jerez-Xérès-Sherry, prowincja Kadyks i Lebrija (Andaluzja, Hiszpania); dojrzewanie poza Sanlúcar de Barrameda |
| Podstawa prawna | Specyfikacja ChNP Jerez-Xérès-Sherry (2026); rozp. (UE) 1308/2013, zał. VII, część II, pkt 1 i 3; rozp. delegowane (UE) 2019/934 |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🍷 Fino → → → 🍇 Palomino → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Aperitif
- Należy do
- 🍷 Sherry
- Gdzie powstaje
- 🗺️ Wino hiszpańskie
- Powiązane z
- 🍇 Palomino
- Podobne i różne
- 🍷 Lustau Fino en Rama YODO, 🍷 Lustau Fino de El Puerto 3 en Rama, 🍷 Lustau Fino Jarana, 🍷 Lustau Fino del Puerto, 🍷 Lustau Fino del Puerto – Almacenista González Obregón, 🍷 Lustau Fino de Jerez 3 en Rama, 🍷 Tío Pepe Dos Palmas, 🍷 Tío Pepe Fino en Rama, 🍷 Tío Pepe Estrella de los Mares, 🍷 Tío Pepe Fino
i jeszcze 22
🍷 Tío Pepe Tres Palmas, 🍷 Tío Pepe Una Palma, 🍷 Finolis Fino en Rama, 🍷 Fino Pando, 🍷 Don Zoilo Fino en Rama, 🍷 Fino Albolea, 🍷 Fino Albolea 2012, 🍷 Williams & Humbert Fino en Rama, 🍷 Williams & Humbert Fino en Rama 2015, 🍷 Fino Añina en Rama, 🍷 Fino Añina en Rama 2017, 🍷 Fino Carrascal en Rama, 🍷 Fino Carrascal en Rama 2017, 🍷 Williams & Humbert Organic Vintage Fino, 🍷 Williams & Humbert Organic Vintage Fino 2015, 🍷 Sherry, 🍷 Manzanilla, 🍷 Wina flor, 🍷 Amontillado, 🍷 Pale cream, 🍷 Sherry en rama, 🏷️ Dojrzewanie biologiczne
Najczęstsze pytania
Czy to prawda, że fino to słodkie wino?
Nie. Fino jest wytrawne, z najwyżej 4 g/l cukru.
Ile alkoholu ma fino?
Według specyfikacji 14–17 % obj.
Jak dojrzewa fino?
W dębowych beczkach do 1000 litrów, w systemie criaderas i solera lub jako jeden rocznik, zawsze pod warstwą flor.
Czym fino różni się od amontillado?
Fino dojrzewa wyłącznie pod flor, a amontillado zaczyna tak samo, ale potem dojrzewa oksydacyjnie.
Jaki kolor i smak ma fino?
Od słomkowożółtego do bursztynowego; smak wytrawny, może być lekko kwaskowy i gorzkawy.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Fino Albolea — Fino Albolea: linia domu Williams & Humbert (sherry fino); roczniki na stronie: 2012.
- 🍷 Fino Albolea 2012 — Fino Albolea 2012: sherry fino ze zbioru 2012 roku, dom Williams & Humbert.
- 🍇 Palomino — Biały szczep Andaluzji, główny dla sherry; na Wyspach Kanaryjskich znany jako listán blanco, w VIVC — 145 synonimów.
- 🗺️ Wino hiszpańskie — Wina i winiarstwo kraju: regiony, odmiany winogron i apelacje.
- 🥃 Aperitif — Aperitif to lekki, wytrawny lub gorzko-słodki napój przed posiłkiem: wermut, wytrawne sherry, czerwone bitters, Spritz czy Negroni. Od łac. aperire, „otwierać”. Zwyczaj, a nie kategoria UE.
Podobne
🍷 Sherry en rama · 🍷 Amontillado · 🍷 Medium sherry · 🍷 Cream sherry · 🍷 Palo cortado · 🍷 Sherry VOS i VORS
⚠️ Wino zawiera alkohol: tylko dla dorosłych, z umiarem. Zwykle zawiera siarczyny; do klarowania używa się czasem białka jaja lub białek mleka — ważne przy alergii i dla wegan.
Co obejmuje
Źródła
- eAmbrosia — PDO Jerez-Xérès-Sherry (EUGI00000007002)
- eAmbrosia — single document, PDO Jerez-Xérès-Sherry
- Junta de Andalucía — Pliego de condiciones DOP «Jerez-Xérès-Sherry» (consolidated, in force since 21.05.2026)
- Official Journal of the EU C/2026/4549 — amendment of PDO Jerez-Xérès-Sherry
- Regulation (EU) No 1308/2013 (EUR-Lex)
- Delegated Regulation (EU) 2019/934 (EUR-Lex)
- Consejo Regulador Jerez-Xérès-Sherry
