🥣 Kaszk
Suszony, słony fermentowany produkt mleczny z Iranu z kwaśnego mleka owczego lub maślanki; bywa suchy i płynny.
Kashk to suszony fermentowany produkt mleczny z Iranu i Bliskiego Wschodu: słone kulki, owalne lub spiczaste grudki z odsączonego kwaśnego mleka. Tradycyjnie robi się go głównie z surowego mleka owczego, a także z maślanki, która zostaje po ubijaniu masła: zakwasza się ją, soli i suszy. Suchy kashk jest bardzo zbity, dlatego przed użyciem trzeba go namoczyć i rozmiękczyć.
Dziś kashk występuje w dwóch postaciach. Tradycyjny suchy długo wytrzymuje w temperaturze pokojowej i nie traci przy tym składników odżywczych. Przemysłowy płynny powstaje inaczej: mleko się pasteryzuje, zakwasza na jogurt, zagęszcza i podgrzewa z solą. Według irańskich producentów ze 100 kg mleka otrzymuje się około 33 kg kashku i 67 kg serwatki. Dodawanie konserwantów do kashku jest niedozwolone.
Kashk to prawdziwy koncentrat białka mlecznego: w suchym kashku z różnych prowincji Iranu jest go od 39,6 do 67,8 %. Zawiera też witaminy z grupy B, wapń i potas, a badacze wyizolowali z niego bakterie kwasu mlekowego o właściwościach probiotycznych. W kuchni irańskiej kashk dodaje się do wielu potraw jako kwaśno-słony dodatek.
Kaszk czy jogurt? Płynny kaszk zaczyna się od jogurtu: mleko pasteryzuje się, fermentuje, zagęszcza i podgrzewa z solą, więc ze 100 kg mleka powstaje około 33 kg kaszku i 67 kg serwatki. Suchy kaszk jest starszy: odcedzone kwaśne mleko owcze lub maślanka po zbijaniu masła, posolone i wysuszone w twarde bryłki. Jest bliższy środkowoazjatyckiemu kurtowi i jordańskiemu jameedowi niż jogurtowi i służy jako kwaśna, słona zaprawa, a nie przekąska czy mleczne śniadanie. Z kaszą nie ma nic wspólnego.
Kaszk nie ma chronionego oznaczenia, więc kieruj się nazwą na opakowaniu: „kashk”, w suchych bryłkach lub płynny. W składzie powinny być mleko i sól, a konserwanty w kaszku są niedozwolone. Porównaj zawartość soli na etykiecie, bo to przyprawa. Kupisz go w sklepach z żywnością irańską i bliskowschodnią oraz w większych supermarketach z działem kuchni świata; płynny trzyma się w lodówce, suchy w suchej szafce.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Kashk jest bardzo słony: w próbkach płynnego kashku z teherańskich supermarketów było średnio 2,78 g soli na 100 g, a WHO zaleca dorosłym spożywanie mniej niż 5 g soli dziennie. Traktuj więc kashk jak przyprawę, a nie danie główne, i nie dosalaj potrawy, do której go dodajesz. Płynny kashk trzymaj w lodówce, suchy — w suchym miejscu, a przed użyciem go namocz.
Jak łączy się z mlekiem
🥣 Kaszk → robi się z → 🥛 Mleko krowie → rodzaj → 🥛 Mleko
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko owcze, 🥛 Mleko kozie, 🥛 Mleko krowie, 🥣 Jogurt, 🧀 Maślanka
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Fermentacja mlekowa, 🔄 Suszenie
- Gdzie jest tradycyjny
- 🌍 Anatolia i Bliski Wschód
- U jakich ludów
- 🧑🤝🧑 Irańczycy
- Typ produktu
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne
- Należy do
- 🥣 Fermentowane produkty mleczne
- Podobne i różne
- ⚪ Jameed
Najczęstsze pytania
Czy kashk to kasza?
Nie. Mimo podobnej nazwy to nie kasza, tylko sfermentowany produkt mleczny: słone kulki lub podłużne bryłki z odcedzonego kwaśnego mleka.
Czy kashk to to samo co jogurt?
Nie. Płynny kashk zaczyna się od jogurtu, ale mleko jest pasteryzowane, fermentowane, zagęszczane i podgrzewane z solą; suchy kashk jest starszy.
Z jakiego mleka robi się suchy kashk?
Najczęściej z surowego mleka owczego, a także z maślanki po ubijaniu masła.
Ile soli ma płynny kashk?
Próbki z supermarketów w Teheranie miały średnio 2,78 g soli na 100 g, a WHO zaleca dorosłym mniej niż 5 g dziennie.
Gdzie szukać kashku?
W sklepach z żywnością irańską i bliskowschodnią oraz w większych supermarketach z działem kuchni świata.
Co przeczytać dalej
- 🌍 Anatolia i Bliski Wschód — Kraina na styku Europy, Azji i Afryki — od Turcji i Cypru po Iran, Arabię i Egipt; jedna z kolebek dojenia, kraina ajranu i labneh oraz ojczyzna oliwki.
- 🥛 Mleko krowie — Najpopularniejsze na świecie: uniwersalne, niedrogie, podstawa niemal wszystkich produktów mlecznych.
- 🧑🤝🧑 Irańczycy — Naród Iranu na Wyżynie Irańskiej, ponad 92 mln (2025); w kuchni mlecznej jogurt mast, napój doogh i suszony kashk, w kraju 55 mln owiec.
- 🔄 Fermentacja mlekowa — Bakterie kwasu mlekowego zamieniają laktozę w kwas, mleko gęstnieje.
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne — Produkty wytwarzane od wieków według ludowych receptur: fermentacja, serowarstwo, zapiekanie, suszenie. Związane z regionami i narodami.
Podobne
🥣 Jogurt · ⚪ Jameed · 🫙 Labneh · 🍶 Ajran · 🥣 Viili · 🥛 Filmjölk
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Źródła
- Saboori et al. 2022. Lactic Acid Bacteria Isolated from an Iranian Fermented Dairy Product, Kashk (Foods)
- Probiotic Kashk with chitosomes-loaded zein during cold storage (Food Chemistry: X, 2024)
- Lactulose production from kashk whey (Food Chemistry: X, 2025)
- Salt Contents in Fermented Dairy Products: A Strategic Blueprint for Healthier Intake (Food Science & Nutrition, 2025)
- WHO. Salt reduction (fact sheet)
