🧑‍🤝‍🧑 Kazachowie

Kazachowie to lud turkijski, główna ludność Kazachstanu, historycznie koczowniczy pasterze stepów. Kazachowie to lud turkijski, główna ludność Kazachstanu – dużego kraju stepów, półpustyń i gór w Azji Środkowej. Kazachowie mieszkają też w krajach sąsiednich, m.in. w Chinach, Kirgistanie i Uzbekistanie. Przez wieki wędrowali z tabunami i stadami między letnimi a zimowymi pastwiskami, a w XX wieku zostali zmuszeni do osiadłego życia (UNESCO).

Głównymi zwierzętami mlecznymi Kazachów są klacze, krowy i wielbłądzice, a także owce i kozy. Według FAOSTAT w 2023 roku w Kazachstanie było 3,9 mln koni, a kraj wyprodukował 3,4 mln t mleka, prawie wyłącznie krowiego.

Najbardziej znanym napojem jest kumys z mleka klaczy. Fermentują go jednocześnie bakterie mlekowe i drożdże, dlatego zawiera trochę alkoholu: około 0,6–3 %. Szubat to fermentowany napój z mleka wielbłądziego, podobny do rzadkiego jogurtu pitnego; badacze nazywają go «produktem tożsamości» Kazachów, a pije się go przez cały dzień, zwykle po jedzeniu. Kurt to twardy, suszony na słońcu ser z zakwaszonego i odciśniętego mleka. Słony i pożywny, długo się przechowuje, więc koczownicy zabierali go w drogę, a dziś rozpuszcza się go też w gorącej wodzie do zup.

Najbarwniejsze święto wiąże się z kumysem. W 2018 roku UNESCO wpisało wiosenne obrzędy kazachskich hodowców koni ze wsi Terisakkan w Ulytau na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. «Biye baylau», czyli «uwiązywanie klaczy», to pierwszy udój z pieśniami, tańcami i zabawami, a «қымыз мұрындық» (Kymyz muryndyk) otwiera sezon kumysu: pierwszym kumysem częstuje się w każdym domu. Obrzędy trwają około trzech tygodni i wyrażają tradycyjną kazachską gościnność.

Dziś większość Kazachów prowadzi osiadłe życie, ale strażnicy tradycji dostosowali hodowlę koni do współczesnych warunków. Szubat produkuje się też w nowoczesnych zakładach, a technolodzy szukają sposobów na wzbogacenie kurtu bez utraty jego smaku.