🧑‍🤝‍🧑 Mongołowie

Mongołowie to naród Mongolii i sąsiedniej Mongolii Wewnętrznej w Chinach, historycznie koczowniczy pasterze Wyżyny Mongolskiej; w samej Mongolii w 2025 roku żyło około 3,57 mln ludzi (Bank Światowy). Wiele mongolskich rodzin wciąż żyje ze swoimi stadami, a latem nabiał jest podstawą wyżywienia.

Mongołowie czczą pięć rodzajów zwierząt: owce, kozy, krowy i jaki, konie oraz wielbłądy. W 2023 roku Mongolia miała 29,4 mln owiec, 24,6 mln kóz, 5,35 mln sztuk bydła, 4,83 mln koni i 474 tys. wielbłądów (FAOSTAT). Doi się prawie wszystkie, a tarag to kwaśne mleko z mleka krów, jaków, kóz lub wielbłądzic.

Głównym napojem jest airag, sfermentowane mleko klaczy. W 2019 roku UNESCO wpisało na listę dziedzictwa technikę jego przyrządzania: świeże mleko ubija się ponad 500 razy w naczyniu z krowiej skóry khokhuur (хөхүүр), a zakwas zostaje w środku. Airag jest słaby – 1,4–2,3% alkoholu według analizy z 2016 roku. Z podgrzanego mleka zbiera się gęsty kożuch urum, a ser aaruul suszy się na słońcu i wietrze.

Airag to święty napój uroczystości, ofiar i błogosławieństw. Największe święto to Naadam, wpisany przez UNESCO na listę w 2010 roku: co roku 11–13 lipca Mongołowie rywalizują w wyścigach konnych, zapasach i łucznictwie. Od 2024 roku Mongolia należy do krajów wpisu Nowruz, w czasie którego naczynia napełnia się jogurtem, mlekiem i wodą.

Dlaczego to ważne dla ciebie. Airag to nie mocny alkohol, ale też nie napój bezalkoholowy: 1,4–2,3% alkoholu trzeba brać pod uwagę za kierownicą i nie podawać go dzieciom. Urum i suszony ser są bardzo sycące: urum ma 67–75% tłuszczu, dlatego je się je małymi porcjami.