🥃 Brandy z wytłoczyn
Brandy z wytłoczyn to alkohol destylowany z wytłoczyn winogronowych: grappa, marc, orujo, tsipouro. Kategoria 6 UE, min. 37,5 % obj., bez aromatyzowania.
Jeśli na etykiecie widzisz grappę, marc, orujo albo tsipouro, masz do czynienia z jedną rodziną: brandy z wytłoczyn, czyli alkoholem destylowanym z wytłoczyn winogronowych, a więc skórek, pestek i szypułek zostających po wyciśnięciu soku. W UE to kategoria 6 rozporządzenia 2019/787: tylko sfermentowane wytłoczyny, każda destylacja poniżej 86 % obj., a pierwsza prowadzona razem z samymi wytłoczynami. Sprzedaje się go z mocą co najmniej 37,5 % obj.
Prawo nazywa tę kategorię w każdym języku: po angielsku grape marc spirit, po francusku eau-de-vie de marc de raisin lub marc, po włosku acquavite di vinaccia, po hiszpańsku aguardiente de orujo lub orujo, po portugalsku aguardente bagaceira, po niemiecku Tresterbrand. W październiku 2026 roku rejestr UE zawiera 31 oznaczeń geograficznych tej kategorii: po 10 we Włoszech (grappa) i Francji (marc), 5 w Grecji (tsipouro i tsikoudia), 3 w Portugalii oraz po jednym w Hiszpanii (Orujo de Galicia), na Cyprze (zivania) i na Węgrzech (törkölypálinka).
Wytłoczyny się fermentuje i destyluje parą wodną albo po dodaniu wody. Na 100 kg wytłoczyn można dodać do 25 kg osadu drożdżowego, ale alkohol z osadu nie może przekraczać 35 % całości. Dodawanie innego alkoholu i aromatyzowanie jest zakazane, choć metody tradycyjne są dozwolone; barwę wolno korygować wyłącznie karmelem, a cukru może być najwyżej 20 g na litr.
Od brandy i destylatu winnego odróżnia go surowiec: tamte destyluje się z wina, a nie ze stałych resztek po tłoczeniu. Dlatego bułgarskie rakije winogronowe z oznaczeniem geograficznym UE zaliczają się do destylatów winnych (kategoria 4), mimo że bałkańską rakiję robi się też z wytłoczyn. Gruzińska czacza to trunek z tej samej rodziny.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Nazwa z miejscem (grappa, Marc de Bourgogne, Orujo de Galicia, tsipouro) może zastąpić na etykiecie nazwę kategorii i oznacza przestrzeganie zasad specyfikacji technicznej danego regionu. „Z wytłoczyn” nie znaczy „lekki”: moc wynosi co najmniej 37,5 % obj. Według WHO nie istnieje bezpieczna dawka alkoholu.
Fakty
| Kategoria UE | 6 (okowita z wytłoków z winogron); 31 ChOG w rejestrze UE |
|---|---|
| Surowiec | przefermentowane wytłoki winogron; osad do 25 kg na 100 kg |
| Metoda destylacji | każda destylacja poniżej 86 % obj., pierwsza razem z wytłokami |
| Zawartość alkoholu (% obj.) | co najmniej 37,5 % obj. |
| Minimalny okres dojrzewania | na poziomie UE nieobowiązkowe; terminy określa dokumentacja techniczna ChOG |
| Podstawa prawna | Rozp. (UE) 2019/787, zał. I, kat. 6; art. 10 ust. 5 — nazwa ChOG zamiast nazwy kategorii |
Jak łączy się z tematem „Wino”
🥃 Brandy z wytłoczyn → rodzaj → 🥃 Produkty z winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🥃 Brandy z wytłoczyn → rodzaj → 🍇 Destylaty z wytłoczyn → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- W co się pakuje
- 🍷 Etykieta wina
- Z czego się robi
- 🥃 Wytłoczyny
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Należy do
- 🍇 Destylaty z wytłoczyn, 🥃 Produkty z winogron
- Podobne i różne
- 🥃 Grappa, 🥃 Chacha, 🥃 Marc, 🥃 Orujo, 🥃 Tsipouro, 🥃 Zivania, 🥃 Törkölypálinka, 🥃 Rakija winogronowa, 🥃 Wytłoczyny, 🥃 Rakija, 🥃 Aguardiente de hierbas de Galicia, 🥃 Fruit marc spirit
Najczęstsze pytania
Jak nazywa się brandy z wytłoczyn w różnych krajach?
Grappa we Włoszech, marc we Francji, orujo w Hiszpanii, tsipouro w Grecji i chacha w Gruzji.
Czy bałkańska rakija to to samo co brandy z wytłoczyn?
Niekoniecznie: rakija bywa z wytłoczyn i z wina; bułgarskie rakije z unijnym oznaczeniem powstają z wina, więc to kategoria 4.
Jaka jest minimalna moc brandy z wytłoczyn?
Nie mniej niż 37,5 % obj., a każda destylacja odbywa się poniżej 86 % obj.
Czy brandy z wytłoczyn można aromatyzować jak nalewkę?
Nie: aromatyzowanie jest zakazane, a zabarwienie wolno poprawić tylko karmelem.
Z czym podawać takie brandy i w jakim kieliszku?
Z małego kieliszka, czyste, jako trunek po jedzeniu lub z wyrazistymi zakąskami.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Etykieta wina — Naklejka na butelce: kto wyprodukował, skąd, rocznik i moc.
- 🥃 Rakija — Rakija (rakia) to bałkańska nazwa mocnych destylatów owocowych i winogronowych: ze śliwek, pigwy, moreli, wytłoków. W UE od 37,5 % obj.; rakija owocowa nie jest aromatyzowana.
- 🥃 Chacha — Gruziński destylat z wytłoczyn winogron i oznaczenie geograficzne Gruzji nr 1 (2011): winogrona z 10 stref kraju, co najmniej 40 % obj., bezbarwny lub słomkowy.
- 🥃 Aguardiente de hierbas de Galicia — Galicyjska wódka ziołowa na bazie Orujo de Galicia (destylatu z wytłoków) z co najmniej trzema ziołami: chroniona nazwa UE, 37,5–50 % obj., cukru poniżej 100 g/l.
Podobne
🥃 Wytłoczyny · 🥃 Rakija winogronowa · 🥃 Ouzo · 🥃 Rakı · 🥃 Arak · 🥃 Osad drożdżowy
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
- 🥃 Grappa
- 🥃 Marc
- 🥃 Tsipouro
- 🥃 Marc de Bourgogne
- 🥃 Chacha
- 🥃 Marc champenois
- 🥃 Marc du Jura
- 🥃 Marc du Languedoc
Wszystkie (23) →
- 🥃 Zivania
- 🥃 Marc
- 🥃 Orujo
- 🥃 Törkölypálinka
- 🥃 Tsipouro
- 🥃 Chacha
- 🥃 Aguardente Bagaceira Alentejana
- 🥃 Komovica
- 🥃 Nonino
- 🥃 Bagaceira z Alentejo (Aguardente Bagaceira Alentejo)
- 🥃 Bagaceira z Bairrady (Aguardente Bagaceira Bairrada)
- 🥃 Bagaceira z regionu Vinho Verde (Aguardente Bagaceira da Região dos Vinhos Verdes)
- 🥃 Marc des Côtes-du-Rhône
- 🥃 Marc d'Auvergne
- 🥃 Marc d'Alsace Gewurztraminer
- 🥃 Marc de Bourgogne
- 🥃 Marc de Provence
- 🥃 Marc de Savoie
- 🥃 Marc du Bugey
- 🥃 Marc du Languedoc
- 🥃 Marc du Jura
- 🥃 Marc champenois
- 🥃 Grappa
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks, Annex I, category 6 «Grape marc spirit or grape marc» (language versions EN, FR, IT, ES, PT, DE, PL) and Art. 10(5)
- eAmbrosia — EU register of geographical indications: 31 registered spirit-drink GIs of category 6 (IT 10, FR 10, GR 5, PT 3, ES 1, CY 1, HU 1), checked 24.10.2026
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III: geographical indications of spirit drinks, category 6 (version of 31.01.2020)
- eAmbrosia: technical file of the GI «Karlovska grozdova rakya», Ref. Ares(2015)2302813, PGI-BG-01861 (category 4: distilled from wine)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
- Wikidata Q91301321
