📍 Andaluzja
Południe Hiszpanii między Atlantykiem a Morzem Śródziemnym; 8 DOP i 16 IGP wina, sherry, manzanilla i Montilla-Moriles.
Andaluzja to wspólnota autonomiczna na południu Hiszpanii o powierzchni 87 600,8 km², czyli 17,3 % terytorium kraju. Jej wybrzeża ciągną się na 393 km wzdłuż Atlantyku i na 670 km wzdłuż Morza Śródziemnego. Region dzieli się na trzy części: Sierra Morena, dolinę Gwadalkiwiru i Góry Betyckie, gdzie szczyt Mulhacén sięga 3 482 m. Stolicą jest Sewilla, a prowincji jest osiem.
Klimat jest śródziemnomorski, z silnymi kontrastami; jego główną cechą jest suche lato. W dolinie Gwadalkiwiru średnia roczna temperatura wynosi 17–18 °C, a opadów jest 500–700 mm, natomiast na południowym wschodzie — poniżej 300 mm.
Według wykazu hiszpańskiego ministerstwa rolnictwa (MAPA) są tu 24 apelacje winiarskie: 8 DOP i 16 IGP. Najbardziej znana to sherry (Jerez-Xérès-Sherry) z 10 gmin, głównie w prowincji Kadyks, na białych glebach albariza. Główna odmiana to palomino fino, obok niej pedro ximénez i muskat aleksandryjski; wino dojrzewa w systemie criaderas y solera, często pod flor. Od 2025 roku sherry wolno robić także bez wzmacniania, jeśli naturalnie osiągnęło co najmniej 15 %.
Manzanilla to osobna apelacja: ta sama strefa winnic, ale dojrzewanie wyłącznie w piwnicach Sanlúcar de Barrameda. Montilla-Moriles na południu prowincji Kordoba opiera się na pedro ximénez, a Málaga i Condado de Huelva mają własne odmiany. Do win słodkich winogrona suszy się na słońcu — to asoleo.
Dlaczego to ważne dla ciebie. Fino, Amontillado, Oloroso i Palo Cortado to wytrawne sherry z cukrem najwyżej 4 g/l, a Pedro Ximénez i Moscatel — słodkie, co najmniej 160 g/l. Manzanilla to sherry dojrzewające wyłącznie w Sanlúcar. Montilla to nie sherry, lecz inna apelacja.
Jak łączy się z tematem „Wino”
📍 Andaluzja ← rośnie w ← 🍇 Pedro Ximénez → rodzaj → 🍇 Odmiany winogron → rodzaj → 🍷 Wino
Powiązania
- Należy do
- 🗺️ Wino hiszpańskie
- Wina produkowane tutaj
- 🍷 Malaga, 🍷 Sherry
- Apelacje
- Hiszpania: 📜 Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda, 📜 Bailén, 📜 Cumbres del Guadalfeo, 📜 Laujar-Alpujarra, 📜 Los Palacios, 📜 Norte de Almería, 📜 Ribera del Andarax, 📜 Altiplano de Sierra Nevada, 📜 Cádiz, 📜 Granada
- Winogrona
- 🍇 Vigiriega, 🍇 Perruno, 🍇 Muskat aleksandryjski, 🍇 Palomino, 🍇 Pedro Ximénez
- Powiązane z
- 🍇 Palomino, 🍇 Pedro Ximénez
- Odmiany oliwek
- 🫒 Picual, 🫒 Gordal Sevillana, 🫒 Manzanilla de Sevilla, 🫒 Hojiblanca, 🫒 Arbequina
- Nazwy pochodzenia
- 📜 Baena (oliwa), 📜 Priego de Córdoba (oliwa), 📜 Sierra Mágina (oliwa), 📜 Aceite de Jaén (oliwa), 📜 Aceituna Aloreña de Málaga, 📜 Sierra de Segura (oliwa), 📜 Sierra de Cazorla (oliwa), 📜 Sierra de Cádiz (oliwa), 📜 Poniente de Granada (oliwa), 📜 Antequera (oliwa)
- W innych tematach
- 📜 Sierra de Segura (oliwa), 📜 Sierra de Cazorla (oliwa), 📜 Antequera (oliwa)
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Andaluzja?
Na południu Hiszpanii między Atlantykiem a Morzem Śródziemnym; stolicą jest Sewilla.
Ile apelacji winiarskich ma Andaluzja?
24: 8 DOP i 16 IGP (MAPA, 2026).
Czy to prawda, że sherry jest zawsze wzmacniane?
Nie. Od 2025 roku przepisy dopuszczają generoso bez wzmacniania, jeśli wino naturalnie osiągnęło co najmniej 15 %.
Czym manzanilla różni się od sherry fino?
To osobna apelacja: winogrona z tej samej strefy, ale dojrzewanie wyłącznie w piwnicach Sanlúcar de Barrameda.
Czy to prawda, że Montilla to to samo co sherry?
Nie. To inna apelacja na południu prowincji Kordoba, z główną odmianą pedro ximénez.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Malaga — Andaluzyjskie wino DO z pedro ximénez i muszkatu: likierowe, naturalnie słodkie lub wytrawne.
- 🫒 Picual — Najpopularniejsza odmiana Hiszpanii, dominująca w Andaluzji; daje oliwę odporną na utlenianie.
- 📜 Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda — Najlżejsze sherry, dojrzewające pod warstwą drożdży w nadmorskim Sanlúcar de Barrameda.
- 🍇 Palomino — Biały szczep Andaluzji, główny dla sherry; na Wyspach Kanaryjskich znany jako listán blanco, w VIVC — 145 synonimów.
- 📜 Granada — Wina z prowincji Granada, często z winnic na dużej wysokości.
Podobne
📍 Galicja · 📍 Aragonia · 📍 Kraj Basków · 📍 Wspólnota Walencka · 📍 Madryt · 📍 Kastylia-La Mancha
Co obejmuje
- 📍 Jerez (Marco de Jerez)
- 📍 Málaga (Axarquía)
- 📍 Condado de Huelva
- 📍 Montilla-Moriles
- 📜 Granada
- 📜 Cádiz
- 📜 Lebrija
- 📜 Sierras de Málaga
Wszystkie (23) →
- 📜 Altiplano de Sierra Nevada
- 📜 Bailén
- 📜 Villaviciosa de Córdoba
- 📜 Granada
- 📜 Desierto de Almería
- 📜 Cádiz
- 📜 Córdoba
- 📜 Cumbres del Guadalfeo
- 📜 Laderas del Genil
- 📜 Laujar-Alpujarra
- 📜 Lebrija
- 📜 Los Palacios
- 📜 Norte de Almería
- 📜 Ribera del Andarax
- 📜 Sierra Norte de Sevilla
- 📜 Sierra Sur de Jaén
- 📜 Sierras de Las Estancias y Los Filabres
- 📜 Sierras de Málaga
- 📜 Torreperogil
- 📍 Condado de Huelva
- 📍 Málaga (Axarquía)
- 📍 Montilla-Moriles
- 📍 Jerez (Marco de Jerez)
Źródła
- MAPA: Listado de DOP, IGP y ETG por comunidades autónomas
- Official Journal of the EU C/2025/2129: single document PDO «Jerez-Xérès-Sherry»
- eAmbrosia — technical file: PDO «Manzanilla-Sanlúcar de Barrameda» (Ares(2014)2135226)
- eAmbrosia — technical file: PDO «Montilla-Moriles» (Ares(2014)2132365)
- Junta de Andalucía: Anexo 2. Información territorial (2024)
