🌿 Napoje anyżowe
Napoje anyżowe mają główny smak z anyżu, badianu lub kopru włoskiego, od 15 % obj. Pastis, ouzo i sambuca to osobne kategorie UE; moc do 74 %, cukru od zera do 350 g/l.
Ouzo, pastis, sambuca i Chinchón pachną anyżem, ale każdy to inny napój według prawa. Napoje anyżowe to napoje spirytusowe, w których główny smak daje anyż, badian lub koper włoski. W UE to kategorie 25–29, 36 i 41: od ogólnego napoju spirytusowego anyżowego (od 15 % obj.) po pastis (od 40 %) i pastis de Marseille (od 45 %) 1.
Alkohol aromatyzuje się przez macerację, destylację z nasionami roślin lub dodanie naturalnych destylowanych ekstraktów. Pastis zawiera też ekstrakt z lukrecji; ma 1,5–2 g/l anetolu, pastis de Marseille 1,9–2,1 g/l, a cukru poniżej 100 g/l. Anis (kategoria 28) ma minimum 35 %; anis destylowany (29) to anis, w którym alkohol destylowany z nasionami daje co najmniej 20 % mocy. Sambuca (36) to bezbarwny likier anyżowy od 38 % obj. z co najmniej 350 g/l cukru. Mistrà (41) jest bezbarwna, bez cukru, 40–47 % 1.
Ouzo to anis destylowany i chroniona nazwa Grecji i Cypru, gdzie wszystkie etapy muszą odbywać się w jednym z tych krajów. Jest bezbarwne, od 37,5 % obj., z nie więcej niż 50 g/l suchej masy ekstraktu; destyluje się je w tradycyjnych miedzianych alembikach do 1000 l, a wśród dozwolonych surowców jest mastyks z Chios 3. Ouzo z Mitylene, Plomari, Kalamaty, Tracji i Macedonii jest chronione osobno 7.
Nazwy hiszpańskie pokazują, jak bardzo napoje anyżowe się różnią. Chinchón, tylko z gminy Chinchón, bywa od słodkiego (35–40 %, ponad 200 g/l cukru) po wytrawne specjalne (70–74 %, do 10 g/l) 5. Anís Paloma Monforte del Cid ma 40–55 %, do 50 g/l cukru, z prowincji Alicante 4. Absynt dzieli z nimi anyż, ale jego smak opiera się na piołunie i nie ma własnej kategorii UE 1. Rakı jest w rejestrze UE na razie jako wniosek Türkiye, a nie zarejestrowana nazwa 7. Poza przepisami UE ważny jest też arak z Lewantu: według libańskiej uchwały z 1998 roku to tylko destylat winogronowy destylowany z nasionami anyżu, bez cukru i melasy, o mocy 40–60 % obj. Na rynku UE takie napoje podpadają pod kategorię 25 9.
Napój bieleje z wodą, bo anetol gorzej się rozpuszcza, gdy spada ilość alkoholu 3. To „efekt ouzo”: emulsja powstaje sama, bez emulgatorów 6. Ouzo może też mętnieć na zimnie i tworzyć kryształy poniżej 0 °C 3.
Inne działy tego tematu: Bittery i napoje gorzkie; Kminek i akwawit; Destylaty z wytłoczyn; Likiery; Gin i napoje jałowcowe; Azjatyckie tradycje alkoholi mocnych; Grzane wino i wina wzmacniane; Jak powstają alkohole mocne. Wszystkie działy zebrano na stronie „Alkohole mocne”.
Dlaczego to ważne dla Ciebie. Podobny zapach nie znaczy podobnego napoju: moc sięga od 15 % do 70–74 % w wytrawnym Chinchón, a cukier od zera w mistrà do co najmniej 350 g/l w sambuce 15. Sprawdź kategorię i moc na etykiecie. WHO: żaden poziom spożycia alkoholu nie jest bezpieczny 8.
Fakty
| Kategoria UE | kategorie UE 25–29, 36 (sambuca), 41 (mistrà) 1 |
|---|---|
| Zawartość alkoholu (% obj.) | 15 % obj. (ogólna); pastis 40 %; pastis de Marseille 45 %; Chinchón do 74 % 15 |
| Surowiec | alkohol, anyż, anyż gwiazdkowaty lub koper włoski (anetol) 1 |
| Kraj | Grecja, Cypr (ouzo); Hiszpania (Chinchón, Anís Paloma) 345; Liban (arak) 9 |
| Zawartość cukru | od 0 (mistrà) do ≥ 350 g/l (sambuca) 1 |
Jak łączy się z tematem „Napoje spirytusowe”
🌿 Napoje anyżowe → rodzaj → 🥃 Mocne alkohole
Powiązania
- Następny krok
- 🍷 Fermentacja alkoholowa
- Na co wpływa
- 🍷 Alkohol a zdrowie, 🍷 Jazda po alkoholu
- Obrazy i powiedzenia
- 🥃 Absinthe de Pontarlier, 🥃 Absinthe du Val-de-Travers
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Grecy, 🧑🤝🧑 Francuzi, 🧑🤝🧑 Libańczycy
- Należy do
- 🥃 Mocne alkohole
- Podobne i różne
- 🍷 Wermut, 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku), 🥃 Patxaran, 🥃 Peychaud's Bitters, 🥃 Goldwasser, 🥃 Pacharán navarro, 🥃 Pacharán
Najczęstsze pytania
Czym jest napój spirytusowy anyżowy według przepisów UE?
Napój spirytusowy otrzymany przez aromatyzowanie alkoholu etylowego naturalnymi ekstraktami z badianu, anyżu, kopru włoskiego lub rośliny o tym samym składniku aromatycznym; anyż musi dominować. Moc wynosi co najmniej 15 % obj.
Czym pastis różni się od sambuki?
Pastis (kategoria 26) zawiera ekstrakt z lukrecji, ma co najmniej 40 % obj. i mniej niż 100 g/l cukru. Sambuca (kategoria 36) to bezbarwny likier o mocy co najmniej 38 % obj. z co najmniej 350 g/l cukru i 1–2 g/l anetolu.
Czy ouzo, pastis i sambuca to to samo, skoro wszystkie pachną anyżem?
Nie. To różne kategorie prawne o różnych wymaganiach dotyczących cukru, mocy, barwników i ekstraktu z lukrecji; ouzo jest ponadto chronioną nazwą Grecji i Cypru.
Dlaczego napoje anyżowe bieleją z wodą?
Anetol dobrze rozpuszcza się w mocnym alkoholu, a gorzej po rozcieńczeniu, dlatego tworzą się drobne kropelki. To „efekt ouzo”: emulsja powstaje sama, bez emulgatorów.
Czym arak różni się od ouzo?
Według libańskiej uchwały arak to tylko destylat winogronowy z nasionami anyżu, a ouzo definiują przepisy UE. Oba bieleją w ten sam sposób.
Co przeczytać dalej
- 🍷 Alkohol a zdrowie — Alkohol w każdym napoju jest szkodliwy w dużych ilościach, a ryzyko rośnie wraz z ilością.
- 🍷 Fermentacja alkoholowa — Drożdże zjadają cukier w moszczu i wydzielają alkohol oraz dwutlenek węgla.
- 🧑🤝🧑 Francuzi — Francuzi to główna ludność Francji, znana ze świątecznego posiłku i bagietki z listy UNESCO, z wina i sera.
- 🍸 Bitter (napój spirytusowy o gorzkim smaku) — Bitter to napój spirytusowy o przeważająco gorzkim smaku: aromatyzowany alkohol lub destylat od 15 % obj. (kategoria UE 30). Rheinberger Kräuter (Underberg) to najbardziej znana chroniona nazwa; wiele bitterów to prawnie likiery.
- 🍷 Wermut — Wermut to wino aromatyzowane, którego charakterystyczny smak pochodzi od roślin z rodzaju Artemisia (piołun) z innymi ziołami i przyprawami.
Podobne
🍸 Likiery · 🍇 Destylaty z wytłoczyn · 🍎 Brandy owocowe · 🍇 Brandy winogronowe · 🌱 Kminek i akwawit · 🍯 Miodowe napoje spirytusowe
⚠️ Napoje spirytusowe zawierają alkohol i są przeznaczone tylko dla dorosłych. Alkohol szkodzi zdrowiu. Nie pić w ciąży ani przed prowadzeniem pojazdu; skład i możliwe alergeny sprawdzać na etykiecie.
Co obejmuje
Wszystkie (30) →
Wyniki: 30 z 30
A
Źródła
- Regulation (EU) 2019/787 on spirit drinks (OJ L 130, 17.5.2019), Arts. 2, 3, 10–13 and Annexes I–III
- Regulation (EC) No 110/2008, Annex III: list of geographical indications of spirit drinks (consolidated at 31.01.2020)
- Technical file on the geographical indication 'Ouzo' (PGI-CY+GR-01828), eAmbrosia
- Fiche technique de l'indication géographique «Anís Paloma Monforte del Cid», eAmbrosia
- Technical file of the geographical indication 'Chinchón' (PGI-ES-02017), eAmbrosia
- Vratsanos M.A. et al. Ouzo Effect Examined at the Nanoscale via Direct Observation of Droplet Nucleation and Morphology. ACS Central Science 2023
- eAmbrosia — EU register of geographical indications (spirit drinks): Ouzo and regional ouzos, Rakı (application)
- WHO/Europe: No level of alcohol consumption is safe for our health (04.01.2023)
- Lebanon: Resolution No. 171/1 of 19.08.1998 on producing arak (LEAP/UNEP summary)
