🔵 Sery z niebieską pleśnią
Sery z żyłkami niebieskiej pleśni Penicillium roqueforti, rosnącej w nakłuciach wewnątrz gomółki: roquefort, gorgonzola, stilton.
Sery z niebieską pleśnią to sery, których miąższ przecinają niebieskozielone żyłki pleśni Penicillium roqueforti. Najbardziej znane to roquefort, gorgonzola, stilton, danablu i cabrales. Ogólna norma Codex Alimentarius dla sera, CXS 283-1978, zalicza je do serów dojrzewających głównie dzięki pleśni we wnętrzu. 1
W UE wiele nazw to chronione nazwy pochodzenia (ChNP) wpisane do rejestru eAmbrosia. Roquefort wytwarza się wyłącznie z surowego mleka owczego i dojrzewa w naturalnych jaskiniach góry Combalou w Roquefort-sur-Soulzon. Gorgonzola to ser z mleka krowiego z Piemontu i Lombardii, w wersji dolce (łagodnej) lub piccante (ostrej). 2345
Technologia jest podobna dla wszystkich serów niebieskich. Zarodniki Penicillium roqueforti dodaje się do mleka lub skrzepu, którego zwykle się nie prasuje, by w środku zostały wolne przestrzenie. Młode sery nakłuwa się długimi igłami: kanałami dopływa powietrze, a pleśń rozrasta się w żyłki. Dojrzewanie trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy w chłodnych, wilgotnych komorach serowarni. Enzymy pleśni rozkładają tłuszcz i białko, stąd smak wyrazisty, słony i pikantny. 710
Skąd taki smak. Penicillium roqueforti daje tym serom teksturę, niebieskozielone plamy i aromat. Jej enzymy, proteazy i lipazy, rozkładają białko i tłuszcz, i to tworzy ostry smak. Ta pleśń może też tworzyć metabolity wtórne, badane osobno; przegląd opisuje ich powstawanie, a nie ilość w serze. 78
Dlaczego są tak różne. Ten sam sposób daje różne sery, bo zasady każdej nazwy ustalają własne mleko i miejsce. Bleu de Gex powstaje z surowego mleka i trafia do sprzedaży od 21. dnia, Bleu d'Auvergne od 28., a Bleu des Causses od 70., po dojrzewaniu w jaskiniach z naturalnymi szczelinami. Ten ostatni wyrósł z ustawy: w 1925 roku Roquefort zakazał serów innych niż owcze, a wokół rozwinął się ser pleśniowy z mleka krowiego. 111213
Jak wybierać i podawać. Najpierw szukaj nazwy i znaku ChNP, bo każdy chroniony ser ma własne zasady: Roquefort jest z mleka owczego i dojrzewa w jaskiniach, a Gorgonzola z krowiego. Smak też zależy od typu: Gorgonzola bywa słodka (dolce) i pikantna (piccante). Producenci Bleu d'Auvergne radzą słodkie białe wina i bursztynowe piwo, a ten ser trafia też do sosu do steku. 23910
Roquefort czy gorgonzola? To najczęstsze porównanie serów z niebieską pleśnią. Oba mają miąższ przerośnięty tą samą pleśnią Penicillium roqueforti, ale różnią się mlekiem i miejscem. Roquefort robi się wyłącznie z surowego mleka owczego, a dojrzewa w naturalnych grotach Mont Combalou. Gorgonzola pochodzi z Piemontu i Lombardii, powstaje z mleka krowiego i bywa łagodna (dolce) albo ostra (piccante). Stilton, danablu i cabrales to kolejne sery z niebieską pleśnią.
Szukaj pełnej nazwy i unijnego znaku ChNP: Roquefort, Gorgonzola (dolce lub piccante), Stilton, Cabrales, bo każdy chroniony ser ma własne zasady dotyczące mleka i miejsca. Niebieskozielone żyłki w miąższu należą do receptury i nie są wadą. Sery pleśniowe kupisz w klinach przy ladzie z serami w supermarkecie, w delikatesach i na targu oraz pokruszone w kubeczkach do sałatek i sosów. Otwarte opakowania szczelnie owiń i trzymaj w lodówce.
Dlaczego to ważne dla ciebie: niebieska pleśń w tych serach to nie zepsucie, lecz część receptury, a ta wiedza pomaga dobrze wybrać i nie wyrzucać dobrego sera. Jednocześnie NHS radzi kobietom w ciąży unikać miękkich serów z niebieską pleśnią, chyba że zostaną podgrzane do gorąca. 6
Fakty
| Surowiec | Mleko krowie lub owcze, rzadziej kozie |
|---|---|
| Podstawa prawna | Codex CXS 283-1978; ChNP w UE: roquefort, gorgonzola |
| Czas trwania | Od kilku tygodni do kilku miesięcy; roquefort co najmniej 90 dni |
| Smak | Wyrazisty, słony, pikantny, z kremowym miąższem |
| Przeznaczenie | Deska serów na koniec posiłku, sos do steku |
Jak łączy się z tematem „Ser”
🔵 Sery z niebieską pleśnią → rodzaj → 🧀 Ser
Powiązania
- Z jakiego mleka
- 🥛 Mleko krowie, 🥛 Mleko owcze, 🥛 Mleko kozie
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Ścinanie mleka, 🔄 Dojrzewanie sera
- Co jest potrzebne
- 🧫 Podpuszczka, 🧂 Sól, 🧫 Kultura starterowa
- Co zawiera
- 🧪 Tłuszcz mleczny
- Tradycje
- 🧑🤝🧑 Francuzi, 🧑🤝🧑 Włosi, 🧑🤝🧑 Brytyjczycy, 🧑🤝🧑 Hiszpanie
- Należy do
- 🧀 Ser
Najczęstsze pytania
Czym roquefort różni się od gorgonzoli?
Roquefort to francuski ser z surowego mleka owczego, dojrzewający w grotach Combalou. Gorgonzola to włoski ser z mleka krowiego, sprzedawany łagodny (dolce) lub ostry (piccante).
Czy to prawda, że pleśń w serze pleśniowym jest szkodliwa?
Nie, to nie jest psucie się sera: Penicillium roqueforti dodaje się celowo i jest częścią receptury. Naukowcy osobno badają jego metabolity wtórne.
Czy kobiety w ciąży mogą jeść ser pleśniowy?
NHS radzi unikać miękkich serów pleśniowych, takich jak roquefort czy gorgonzola, chyba że są obgotowane do gorąca. Twarde sery pleśniowe, np. stilton, NHS uznaje za bezpieczne.
Jak powstaje ser z niebieską pleśnią?
Zarodniki Penicillium roqueforti dodaje się do mleka lub skrzepu, który zwykle nie jest prasowany. Młode sery nakłuwa się długimi igłami, by dostało się powietrze i pleśń rozrosła się w żyłkach.
Skąd bierze się ostry smak sera pleśniowego?
Podczas dojrzewania enzymy Penicillium roqueforti, proteazy i lipazy, rozkładają białko i tłuszcz, co daje ostry, słony, korzenny smak.
Co przeczytać dalej
- 🧪 Tłuszcz mleczny — ~3,5% w mleku krowim.
- 🧑🤝🧑 Brytyjczycy — Mieszkańcy Wielkiej Brytanii; ich chroniony cheddar z południowego zachodu dojrzewa co najmniej 9 miesięcy, a herbatę pije się z mlekiem.
- 🔄 Ścinanie mleka — Podpuszczka ścina kazeinę w skrzep (podstawa sera).
- 🥛 Mleko kozie — Zbliżone do krowiego pod względem głównych parametrów; drobniejsze kuleczki tłuszczu i charakterystyczny „kozi” posmak.
- 🧂 Sól — Dodaje się ją do sera i masła.
Podobne
⚪ Sery miękkie z białą pleśnią · 🇪🇸 Sery hiszpańskie · 🇫🇷 Sery francuskie · 🇬🇧 Sery brytyjskie · 🧶 Sery typu pasta filata · 🇮🇹 Sery włoskie
Co obejmuje
- 🧀 Gorgonzola
- 🧀 Roquefort
- 🧀 Cabrales
- 🧀 Danablu
- 🧀 Picón Bejes-Tresviso
- 🧀 Buxton blue
- 🧀 Fourme d'Ambert
- 🧀 Bleu d'Auvergne
Wszystkie (81) →
Wyniki: 81 z 81
B
- Bergader Amoroso blu
- 🧀 Bergader Bavaria blu
- Bergader Bavaria blu Das Original
- Bergader Bavaria blu Der Milde
- Bergader Bavaria blu Der Sanfte
- Bergader Bavaria blu Der Würzige
- Bergader Bavaria blu Extra Mild
- Bergader edelblu
- Biraghi Gorgonzola DOP
- 🧀 Biraghi Gorgonzola DOP
- Biraghi Gorgonzola DOP Bianco e Cremoso
- Biraghi Gorgonzola DOP Erborinato
- Biraghi Gorgonzola DOP Gran Gusto
- Biraghi Gorgonzola DOP Piccante
- Biraghi Mascarì
- 🧀 Bleu d'Auvergne
- 🧀 Bleu de Gex Haut-Jura
- 🧀 Bleu des Causses
- 🧀 Bleu du Vercors-Sassenage
- 🧀 Buxton blue
C
G
R
S
Źródła
- Codex Alimentarius, CXS 283-1978 General Standard for Cheese
- eAmbrosia — Roquefort (PDO)
- eAmbrosia — Gorgonzola (PDO)
- Confédération Générale de Roquefort
- Consorzio per la Tutela del Formaggio Gorgonzola
- NHS — Foods to avoid in pregnancy
- Kinsella J. E., Hwang D. H. Enzymes of Penicillium roqueforti involved in the biosynthesis of cheese flavor. CRC Critical Reviews in Food Science and Nutrition 8 (2), 1976
- Chávez R., Vaca I., García-Estrada C. Secondary Metabolites Produced by the Blue-Cheese Ripening Mold Penicillium roqueforti; Biosynthesis and Regulation Mechanisms. Journal of Fungi 9 (4), 2023
- CNAOL: Bleu d'Auvergne PDO
- INAO: Bleu d'Auvergne (product sheet)
- Cahier des charges AOP Bleu de Gex Haut-Jura — BO-Agri n°27-2014
- Cahier des charges AOP Bleu des Causses — BO-Agri n°2017-12
- Cahier des charges AOP Bleu d'Auvergne — BO-Agri 2017-43
- CNAOL: Roquefort PDO
- INAO: Roquefort (product sheet)
