🧀 Cheddar
Twardy dojrzewający ser z mleka krowiego z Somerset; słowo jest wolne, ale West Country Farmhouse Cheddar i Orkney Scottish Island Cheddar są chronione.
Cheddar to twardy, dojrzewający ser z mleka krowiego, nazwany od okolic wąwozu Cheddar w Somerset, w południowo-zachodniej Anglii 1. Codex opisuje go jako ser zwarty i gładki, bez oczek, w kolorze od niemal białego do pomarańczowego 2. Robi się go dziś w gospodarstwach i fabrykach Wielkiej Brytanii, krajów Wspólnoty Narodów i USA, więc słowo oznacza raczej metodę niż miejsce 1.
Na półce łatwo go pomylić z serem topionym w plasterkach, ale to dwie różne rzeczy: cheddar jest całym serem, a topiony – roztopioną mieszanką. Samo słowo „cheddar” nie jest chronione; z miejscem pochodzenia wiążą się tylko West Country Farmhouse Cheddar z oznaczeniem ChNP i Orkney Scottish Island Cheddar z ChOG 17. Większość cheddaru w sklepie pochodzi z prostokątnych bloków, które dojrzewają w folii i nie mają skórki 1.
Farmerski West Country Farmhouse Cheddar wygląda zupełnie inaczej. Powstaje w gospodarstwie, czedaryzuje się go ręcznie, ma 48 % tłuszczu w suchej masie i najwyżej 39 % wilgoci, a mleko może być pasteryzowane albo nie. Cylindry owija się płótnem nasmarowanym smalcem i z niego wyrasta skórka, która oddycha, ale nie wpuszcza pleśni 1.
Sercem całej roboty jest czedaryzacja. Skrzep kroi się na prostokątne bloki, obraca je i układa jeden na drugim, żeby spłynęła serwatka i wzrosła kwasowość; potem bloki się kruszy, soli i prasuje w formach 1. Tę samą technikę opisuje standard amerykański 3.
Wszystko zaczęło się w gospodarstwach. Według specyfikacji ser robiono koło Cheddar prawdopodobnie już w XV wieku i sprzedawano na okolicznych targach, a przekaz mówi o dojrzewaniu w jaskiniach pod wzgórzami Mendip 1.
Cheddar, gouda czy parmezan? To różne sery: gouda ma własny standard Codex, parmezan to parmigiano reggiano z odrębną chronioną nazwą, a mozzarella jest serem świeżym, parzonym, a nie prasowanym i dojrzewającym.
Gdy na kawałku pojawi się pleśń, odetnij co najmniej 2,5 cm wokół i pod plamą; ser tarty lub w plastrach lepiej wyrzucić 6.
Najczęstsze pytania
Czym wyróżnia się Orkney Scottish Island Cheddar?
To cheddar z chronionym oznaczeniem geograficznym (ChOG), od 1984 roku wytwarzany metodą suchego mieszania (dry-stir). Sprzedaje się go w trzech wiekach: 6–12, 12–15 i 15–18 miesięcy.
Czy amerykański cheddar to to samo co brytyjski?
Zasady są inne: w USA cheddar musi mieć co najmniej 50% tłuszczu w suchej masie, a ser z surowego mleka dojrzewa co najmniej 60 dni. Norma Codex wymaga tylko 22% tłuszczu.
Jak długo dojrzewa cheddar?
Według Codex zwykle od 5 tygodni w 7–15 °C, a chroniony West Country Farmhouse Cheddar co najmniej 9 miesięcy.
Czy to prawda, że cheddaru nie wolno jeść w ciąży?
Nie. NHS uznaje sery twarde, takie jak cheddar, za bezpieczne w ciąży, nawet z niepasteryzowanego mleka.
Ile kalorii ma cheddar?
Według USDA 100 g cheddaru to 408 kcal, 23,3 g białka i 34 g tłuszczu.
Fakty
| Surowiec | Mleko krowie; Codex dopuszcza też bawole 2 |
|---|---|
| Region | Somerset, Dorset, Devon, Kornwalia (West Country Farmhouse Cheddar) 1; Orkady 7 |
| Minimalny okres dojrzewania | Codex: zwykle od 5 tygodni 2; West Country Farmhouse Cheddar: 9 miesięcy 1 |
| Temperatura | 7–15 °C podczas dojrzewania według Codex 2 |
| Czas trwania | W USA z mleka surowego: co najmniej 60 dni 3 |
| Podstawa prawna | Codex CXS 263-1966 2; 21 CFR 133.113 3; ChNP West Country Farmhouse Cheddar 1; ChOG Orkney Scottish Island Cheddar 7 |
Ser
Cheddar należy do serów twardych. Wytwarza się go z mleka krowiego w szczególnym procesie zwanym cheddaringiem: płaty skrzepu układa się jeden na drugim i obraca, aż staną się zwarte i włókniste, potem rozdrabnia, soli i prasuje. Dojrzewanie trwa od kilku miesięcy do dwóch lat i dłużej, a smak z wiekiem staje się ostrzejszy. Sama nazwa cheddar nie jest chroniona; ChNP ma tylko West Country Farmhouse Cheddar z czterech hrabstw południowo-zachodniej Anglii. Wskazówka: dojrzały cheddar dobrze topi się w zapiekankach i tostach.
Skład na 100 g
| Tłuszcz | 34.0 g |
|---|---|
| Białko | 23.3 g |
| Węglowodany | 2.44 g |
| Energia | 408 kcal |
| Wapń | 707 mg |
Jak łączy się z mlekiem
🧀 Cheddar → robi się z → 🥛 Mleko krowie → rodzaj → 🥛 Mleko
Jak łączy się z tematem „Ser”
Powiązania
- Z czego się robi
- 🥛 Mleko krowie
- Jak się otrzymuje
- 🔄 Dojrzewanie sera, 🔄 Ścinanie mleka, 🔄 Prasowanie sera
- Co jest potrzebne
- 🧫 Kultura starterowa, 🧫 Podpuszczka, 🧂 Sól
- Gdzie się przechowuje lub sprzedaje
- 🧊 Lodówka
- Kto pracuje
- 🧑🍳 Serowar
- Co zawiera
- 🧪 Tłuszcz mleczny, 🧪 Woda, 🦴 Wapń
- Na co wpływa
- 🦷 Kości i zęby
- Tradycje
- 🌍 Europa Zachodnia, 🧑🤝🧑 Brytyjczycy, 🌍 Ameryka Północna
- Typ produktu
- 🏺 Tradycyjne produkty mleczne
- Należy do
- 🧀 Ser, 🪨 Sery twarde, 🇬🇧 Sery brytyjskie
- Podobne i różne
- 🧀 Monterey jack, 🧀 Gouda, 🧀 Red Leicester, 🧀 Double Gloucester, 🧀 Cheshire, 🧀 Caerphilly
- Wino i mleko
- 🍷 Wino i ser
Co przeczytać dalej
- 🌍 Europa Zachodnia — Francja, Niderlandy, Wielka Brytania, Irlandia, Belgia i Luksemburg: łagodny wilgotny klimat, pastwiska i setki serów — Roquefort, Camembert, Gouda, cheddar.
- 🧑🤝🧑 Brytyjczycy — Mieszkańcy Wielkiej Brytanii; ich chroniony cheddar z południowego zachodu dojrzewa co najmniej 9 miesięcy, a herbatę pije się z mlekiem.
- 🔄 Dojrzewanie sera — Dojrzewanie sera od tygodni do lat.
- 🧪 Tłuszcz mleczny — ~3,5% w mleku krowim.
- 🧫 Podpuszczka — Enzym (chymozyna) ścinający mleko do produkcji sera.
Podobne
🧀 Monterey jack · 🧀 Camembert · 🧀 Gouda · 🧀 Mozzarella · 🧀 Serek śmietankowy · 🧶 Ser oaxaca
ℹ️ Produkty mleczne zawierają laktozę i białka mleka: przy nietolerancji laktozy lub alergii na białko mleka skonsultuj się z lekarzem.
Co obejmuje
- Cabot Specialty Cheddar
- Kerrygold Cheddar
- Tillamook Cheddar
- Cabot Classic Cheddar
- Cathedral City Cheddar
- Pilgrims Choice Cheddar
- Tillamook Maker's Reserve
- Cathedral City Snacking
Wszystkie (109) →
Wyniki: 109 z 109
C
- Cabot 10 Year Cheddar
- Cabot 3 Year Cheddar
- Cabot 5 Year Cheddar
- Cabot Alpine Cheddar
- Cabot Artisan Reserve Cheddar
- Cabot Buffalo Style Cheddar
- Cabot Classic Cheddar
- Cabot Everything Bagel Cheddar
- Cabot Extra Sharp Cheddar
- Cabot Farmhouse Reserve Cheddar
- Cabot Garlic Herb Cheddar
- Cabot Habanero Cheddar
- Cabot Lite
- Cabot Lite50 Sharp Cheddar
- Cabot Mild Cheddar
- Cabot New York Extra Sharp Cheddar
- Cabot New York Vintage Cheddar
- Cabot Private Stock Cheddar
- Cabot Seriously Sharp Cheddar
- Cabot Sharp Cheddar Snacks
- Cabot Smoky Bacon Cheddar
- Cabot Specialty Cheddar
- Cabot Tuscan Cheddar
- Cabot Vermont Sharp Cheddar
- Cabot Vintage Choice Cheddar
- Cabot White Oak Cheddar
- Castello Cheddar Black Pepper
- Castello Cheddar Extra Mature
- Castello Cheddar Mature
- Castello Cheddar Medium Mature
- Castello Kant
- Cathedral City Cheddar
- Cathedral City Extra Mature Cheddar
- Cathedral City Lactose Free
- Cathedral City Lactose Free Cheddar
- Cathedral City Lighter
- Cathedral City Lighter Extra Mature Cheddar
- Cathedral City Lighter Mature Cheddar
- Cathedral City Mature Cheddar
- Cathedral City Mildest Cheddar
- Cathedral City Snacking
- Cathedral City Strongest Cheddar
K
P
- Pilgrims Choice Caramelised Onion Slices
- Pilgrims Choice Cheddar
- Pilgrims Choice Extra Mature Cheddar
- Pilgrims Choice Hot Honey Sliced
- Pilgrims Choice Lighter
- Pilgrims Choice Lighter Extra Mature
- Pilgrims Choice Lighter Mature
- Pilgrims Choice Mature Cheddar
- Pilgrims Choice Mild Cheddar
- Pilgrims Choice Sandwich Slices
- Pilgrims Choice Sandwich Slices Garlic and Chive
- Pilgrims Choice Sandwich Slices Mixed Peppercorn
- Pilgrims Choice Vintage Cheddar
- Président Tranches de Cheddar Façon Brasserie
S
- Sargento 4 State Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Double Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Extra Sharp Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Extra Sharp Cheddar Sliced Cheese
- Sargento Medium Cheddar Sliced Cheese
- Sargento Mild Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Mild Cheddar Sliced Cheese
- Sargento Reduced Fat Sharp Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Reserve Series 18-Month Aged Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Reserve Series Aged White Cheddar Sliced Cheese
- Sargento Sharp Cheddar Cheese Sticks
- Sargento Sharp Cheddar Shredded Cheese
- Sargento Sharp Cheddar Sliced Cheese
- Sargento Smokehouse Cheddar Sliced Cheese
T
- Tillamook Cheddar
- Tillamook Cheddar Curds
- Tillamook Double Cheddar Blend Fine Cut Shredded
- Tillamook Extra Sharp Cheddar
- Tillamook Extra Sharp White Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection English-Style Sweet Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Extra Sharp Aged Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Extra Sharp Aged White Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Garlic Chili Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Hickory Smoked Extra Sharp White Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Smoked Black Pepper White Cheddar
- Tillamook Farmers' Collection Truffle White Cheddar
- Tillamook Maker's Reserve
- Tillamook Maker's Reserve 10-Year Extra Sharp White Cheddar
- Tillamook Maker's Reserve 3-Year Extra Sharp White Cheddar
- Tillamook Maker's Reserve 7-Year Extra Sharp White Cheddar
- Tillamook Maker's Reserve Aged Sweet Cheddar
- Tillamook Medium Cheddar
- Tillamook Medium White Cheddar
- Tillamook Sharp Cheddar
- Tillamook Sharp White Cheddar
- Tillamook Smoked Medium Cheddar Slices
Źródła
- Defra — West Country Farmhouse Cheddar (PDO) product specification
- FAO/WHO Codex Alimentarius. Milk and milk products, 2nd ed. (2011): CXS 263 Cheddar, 266 Gouda, 276 Camembert, 281 Evaporated milks, 282 Sweetened condensed milks
- US 21 CFR 133.113 — Cheddar cheese (GovInfo CFR 2025)
- US 21 CFR 73.30 — Annatto extract (GovInfo CFR 2025)
- NHS — Foods to avoid in pregnancy
- NC State Extension — Moldy Foods: Use or Pitch (USDA guidance), 2024
- GOV.UK: Orkney Scottish Island Cheddar — product specification (PGI)
- Voedingscentrum: Kaas
- USDA FoodData Central: Cheese, cheddar (FDC 328637)