🧀 Gouda
Queijo semiduro de leite de vaca, com o nome da cidade neerlandesa de Gouda; nomes protegidos: «Gouda Holland» e «Noord-Hollandse Gouda».
O gouda é um queijo semiduro curado de leite de vaca, com o nome de uma cidade neerlandesa. É o queijo dos Países Baixos por excelência: em 2024 o país fez 971 000 toneladas de queijo, sobretudo gouda. O Codex descreve-o de quase branco a amarelo, com olhos pequenos, em cilindro achatado de lados abaulados, bloco ou pão, sob uma casca seca que pode ser revestida.
Na prateleira, o nome engana mais do que parece. Ao contrário de um queijo DOP, «gouda» é uma palavra livre na UE, por isso pode vir de qualquer país; só dois nomes garantem origem neerlandesa, o Gouda Holland (IGP) e o Noord-Hollandse Gouda (DOP), este menos salgado. O edam e o emmental que estão ao lado são outros queijos, e o gouda tem norma Codex própria.
A idade vem no rótulo em neerlandês: jong quer dizer pelo menos 4 semanas, belegen 4 meses, oud 10 meses e overjarig mais de um ano. «48+» significa 48 % de gordura na matéria seca. Uma roda inteira de Gouda Holland leva ainda uma marca de caseína com código próprio, posta antes da prensagem.
No Gouda Holland as regras apertam: o leite vem de quintas neerlandesas, é proibido curar em película e pode juntar-se cominho à coalhada.
Como é que uma cidade deu nome a um queijo? Gouda ganhou o direito de vender queijo no condado da Holanda, e os agricultores só podiam negociar no seu mercado. Depois a produção espalhou-se pelo país e, no século XX, o gouda tornou-se produto nacional.
Perguntas frequentes
Gouda é uma cidade ou um queijo?
As duas coisas. A cidade recebeu em 1395 o direito de vender queijo; a balança pública, a Waag, é de 1668, e de abril a agosto há ali mercado de queijo às quintas-feiras.
Quanto pesa uma roda de Gouda Holland?
Entre 2,5 e 20 kg, com no máximo 42,5 % de humidade.
O gouda é pasteurizado?
O Gouda Holland é: o leite é pasteurizado a 72 °C durante 15 segundos. Gouda de outros países pode ser diferente; procure «pasteurizado» no rótulo.
É verdade que a casca do gouda se come?
Não. Depois da cura, os queijos duros neerlandeses levam uma camada de plástico contra o bolor e, por cima, um antifúngico; esse revestimento não se come.
O gouda pode ser comido na gravidez?
O NHS considera seguros os queijos semiduros pasteurizados como o edam, mas não nomeia o gouda. O Gouda Holland é feito com leite pasteurizado; noutro gouda, confirme «pasteurizado» no rótulo.
Factos
| Matéria-prima | Leite de vaca 4; Gouda Holland só de explorações neerlandesas, matérias pasteurizadas 8 |
|---|---|
| País | Países Baixos 1 |
| Região | Cidade de Gouda, Holanda do Sul 7; Noord-Hollandse Gouda — Holanda do Norte 3 |
| Temperatura | Normalmente 10–17 °C 4; Gouda Holland desde 12 °C 8 |
| Envelhecimento mínimo | Normalmente desde 3 semanas 4; Gouda Holland pelo menos 28 dias 8 |
| Base legal | Codex CXS 266 4; Gouda Holland — IGP, Reg. (UE) 1122/2010 1; Noord-Hollandse Gouda — DOP 3 |
Queijo
O gouda pertence aos queijos semiduros. É feito com leite de vaca: a coalhada é cortada, parte do soro é substituída por água morna (o queijo fica mais suave e doce), depois é prensada em rodas redondas, posta em salmoura e curada em prateleiras de algumas semanas a mais de um ano. O gouda jovem é macio e cremoso; o velho é firme, com sabor a caramelo e cristais. Gouda Holland é IGP e Noord-Hollandse Gouda, DOP. Dica: o jovem em sanduíches, o velho numa tábua de queijos.
Composição por 100 g
| Gordura | 27.4 g |
|---|---|
| Proteína | 24.9 g |
| Carboidratos | 2.22 g |
| Energia | 356 kcal |
| Cálcio | 700 mg |
Como se relaciona com o leite
🧀 Gouda → feito de → 🥛 Leite de vaca → tipo de → 🥛 Leite
Como se liga ao tema «Queijo»
Conexões
- Feito de
- 🥛 Leite de vaca
- Como se faz
- 🔄 Maturação do queijo
- O que se faz com ele
- 🧑🍳 Queijeiro
- Onde se guarda ou vende
- 🧊 Geladeira, 🧺 Feira
- Quem trabalha com isso
- 🧑🍳 Queijeiro
- O que contém
- 🧪 Gordura do leite, 🦴 Cálcio
- Tradições
- 🌍 Europa Ocidental, 🧑🤝🧑 Neerlandeses
- Tipo de produto
- 🏺 Laticínios tradicionais
- Faz parte de
- 🧀 Queijo, 🧀 Queijos semiduros, 🇳🇱 Queijos neerlandeses
- Semelhanças e diferenças
- 🧀 Edam, 🧀 Cheddar, Mlekpol Senator, Mlekpol Złoty Mazur, Kerrygold Blarney Castle
- Vinho e leite
- 🍷 Vinho e queijo
- Noutros temas
- Nomes protegidos e nomes genéricos
Guias
O que ler a seguir
- 🌍 Europa Ocidental — França, Países Baixos, Reino Unido, Irlanda, Bélgica e Luxemburgo: clima ameno e húmido, pastagens e centenas de queijos — Roquefort, Camembert, Gouda, Cheddar.
- 🔄 Maturação do queijo — Maturação do queijo de semanas a anos.
- 🧑🤝🧑 Neerlandeses — Povo germânico ocidental, principal população dos Países Baixos, na Europa Ocidental; os seus queijos gouda e edam são famosos no mundo.
- 🧪 Gordura do leite — ~3,5% no leite de vaca.
- 🧀 Cheddar — Queijo duro curado de leite de vaca, do Somerset; a palavra é livre, mas West Country Farmhouse Cheddar e Orkney Scottish Island Cheddar são protegidos.
Semelhantes
🧀 Camembert · 🧀 Cheddar · 🧀 Monterey Jack · 🧶 Queijo Oaxaca · 🧀 Queso fresco · 🟫 Brunost
ℹ️ Os laticínios contêm lactose e proteínas do leite: em caso de intolerância à lactose ou alergia à proteína do leite, consulte um médico.
O que inclui
- Frico Gouda
- 🧀 Gouda Holland
- 🧀 Noord-Hollandse Gouda
- 🧀 Old Amsterdam
- Beemster Full Flavour Gouda Mini
- Cabot Gouda
- Castello Aged Gouda
- Castello Gouda Medium Mature
Todos (36) →
- 🧀 Gouda Holland
- 🧀 Noord-Hollandse Gouda
- Beemster Full Flavour Gouda Mini
- Cabot Gouda
- Castello Aged Gouda
- Castello Gouda Medium Mature
- Frico Gouda
- KOMO Gouda Yevropeiskyi
- Kaltbach Swiss Gouda
- Kerrygold Gouda
- Mlekovita BIO ekologiczny ser Gouda
- Mlekovita Diamenty Konesera Gouda Old
- Mlekovita Gouda
- Mlekovita Gouda bez laktozy
- Mlekovita Gouda lekka
- Mlekovita Gouda szlachetna
- Mlekovita Gouda wędzona
- Mlekovita Złota Gouda
- Mlekpol Gouda
- Mlekpol Gouda bez laktozy
- Mlekpol Senator Gouda
- Old Amsterdam Classic
- Old Amsterdam Mild
- Old Amsterdam Vintage
- Président Tranches Gouda Baguette
- Pyriatyn Gouda
- Sargento Gouda Sliced Cheese
- Sargento Reserve Series Aged Gouda Sliced Cheese
- 🧀 Old Amsterdam
Fontes
- EUR-Lex — Commission Regulation (EU) No 1122/2010: Gouda Holland (PGI)
- Single document «Gouda Holland» (PGI), NL-PGI-0105-01335, OJ C 310, 19.9.2015
- Single document «Noord-Hollandse Gouda» (PDO), OJ C/2024/3414
- FAO/WHO Codex Alimentarius. Milk and milk products, 2nd ed. (2011): CXS 263 Cheddar, 266 Gouda, 276 Camembert, 281 Evaporated milks, 282 Sweetened condensed milks
- Voedingscentrum (Netherlands Nutrition Centre) — Kaas
- VVV Gouda — Gouda Kaasmarkt
- European Commission — Gouda Holland PGI / Noord-Hollandse Gouda PDO
- OJ C 339, 2019 — Gouda Holland (PGI), single document
- Vakblad Voedingsindustrie — Zuivel in Cijfers 2024 (ZuivelNL)
- USDA FoodData Central — Cheese, gouda (FDC 171241)
- NHS — Foods to avoid in pregnancy
